Kategoriler: Antik Yunan Efsaneleri

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos

Dionysos veya diğer adıyla Bacchus (Bakkhos) Yunan mitolojisinde şarap, bağcılık, haz, eğlenceve coşkunluk tanrısıdır. Zeus ile Thebai prensesi Semele'nin oğlu…

Dionysos veya diğer adıyla Bacchus (Bakkhos) Yunan mitolojisinde şarap, bağcılık, haz, eğlenceve coşkunluk tanrısıdır. Zeus ile Thebai prensesi Semele’nin oğlu olan Dionysos, en genç, Olympos’a en son kabul edilmiş ve annesi bir ölümlü olan yegane Olympos’lu tanrıdır.

Ya uzun saçlı ve yakışıklı bir genç ya da sakallı, yaşlıca bir adam olarak betimlenir. Tasvirlerde Dionysos’a genellikle bir satyr (keçi-insan karışımı mitolojik yaratık) ve mainad (kendileri Dionysous’a adamış kadınlar veya periler) kafilesi eşlik eder. Dionysous’un olduğu yerde müzik, şarkılar, dans, şarap, esriklik ve taşkınlık eksik olmaz. Dionyss’un sembolleri, thyrsos denen, kozalak süslü değnek, asma, şarap çanağı ve leopardır.

Dionysos ve Apollon

Dionysos’un Doğumu 

Thebai (Thebes) kralı Kadmos’un kızı Semele, kartal kılığına girmiş Zeus’tan hamile kalmıştır. Bu durumu öğrenen Hera, yaşlı bir kadın kılığına girip Semele ile yakınlık kurar. Saf prenses, karşısına çıkan bu acuzeye güvenip karnında taşıdığı bebeğin babasının Zeus olduğunu söyleyiverir.

Hera, Semele’ye inanmamış gibi yapar; çünkü gerçek niyeti, kızcağızın içine kuşku tohumları ekmektir. Bunu başarır da. Kafası karışan Semele, önce Zeus’tan istediği bir şeyi koşulsuz yerine getireceği konusunda Styx üzerine yemin aldıktan sonra, tanrılar kralından bütün haşmetiyle kendine görünmesini diler.

Zeus bunu reddeder, çünkü bir ölümlünün küle dönmeden Zeus’u görebilmesi mümkün değildir. Israrı, sonunda Semele’nin mahvına sebep olur ve zavallı prenses, Zeus’u görür görmez ölümcül bir yıldırımın ateşiyle kül olup gider. Fakat Zeus, Semele’nin rahmindeki cenini alıp bacağına dikmek suretiyle bebeği yaşatır.

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos

Dionysos’un İsmi

Dionysios’un “eiraphiotes” (dikilmiş) lakabı buradan ileri gelir. Birkaç ay sonra Dionyssos dünyaya gelir ki buradan da onun “dimetor” (iki kere doğmuş) sıfatı türer. Efsanenin bundan sonrası bir hayli karışıktır. Çünkü Zeus’un yeni doğan bebeği Hera’dan uzakta bakıp büyütmesi için kime verdiği (Hermes, Persephone, Rhea vb.) kaynaktan kaynağa değişir.

Fakat en çok kabul gören versiyona göre, bebek Dionysoss’un bakımını Nysa Dağı perileri üstlenmiştir. Bu efsanevi dağın yerinin belli olmadığını önceden söylemiştik. En yaygın görüş, Nysa Dağı’nın Yunanistan’ın Boiotia yöresindeki Kithairon Dağı olduğudur.

Zeus, bebek Dionyssos’u Hera’nın muhtemel bir saldırısından korumak üzere, Anadolu’nun Kilikya yöresinde yaşayan ve Pheres Lamioi (“Lamos Nehri Yaratıkları”) denen 12 yaratığı görevlendirmiştir. Lamos yaratıkları, aynen kentaurlar gibi, yarı at yarı insan şeklinde, bazen de öküz boynuzlu olarak tasvir edilirler. Dionnysos’un Nysa Dağı’ndaki asıl hocası ise yaşlı satyr Seilenos (Silenus) olmuştur. Seilenos bazı kaynaklarda “Nysa dağı tanrısı” Nysos diye de geçer.

Nysa dağı tanrısı

Dionysos’un bir karısı (Girit prensesi Ariadne) ve hem karısından hem de başka kadınlardan doğma, birçoğu mitolojiye göre kral olmuş, çok sayıda çocuğu vardır.

Bereket tanrısı Priapos bunların içinde en tanınmışlarıdır. Doğumu Athena’nınki kadar garip olan Dionysos, annesini (veya karısını) ölümden döndürmek üzere, tıpkı efsanevi ozan Orpheus gibi Ölüler Ülkesi’ne iner. Hindistan’a sefer düzenlemiş olan Dionyisos’un Roma mitolojisindeki karşılığı Bacchus ve Liber’dir.

Bu içerik 430 kez okunmuştur

Son içerikler

Suskunlar Dizisine Ne Kadar Hakimsiniz? 10 Soruluk Suskunlar Testi

Suskunlar Dizisine Ne Kadar Hakimsiniz? Suskunlar, Türkiye'nin en uzun soluklu dizilerinden birisi olma özelliğine sahip olmasıyla beraber oyuncu kadrosu ile…

23 Eylül 2020

Şans Tanımanız Gereken Sanatçı: Pera Band

Şans tanımamız gereken sanatçılar listesinde sanatçı topluluğu olan Pera Band var. Geçen yazımızda Pinhâni yer almıştı. Bu yazımızda ise güzel…

23 Eylül 2020

10 soruda Yunan Mitoloji Testinde Ne Kadar İyisin?

Yunan Mitolojisini Severlere 10 Soruluk Test! Yunan Mitolojisi testinde ne kadar başarılısınız? Peki 10 Mitoloji sorusunun doğrularını bulabilecek misin? Mitolojide…

23 Eylül 2020

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #6

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #6 Yazar-Kitap Eşleştirme serimizin altıncısıyla karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin?      

22 Eylül 2020

Şifre Bilimi: Kriptoloji Nedir?

Kriptoloji Nedir? Kriptoloji kavramı, insan hayatını kolaylaştıran bir bilim dalıdır. Kriptoloji bir matematik bilimidir ve genelde sayılar teorisi üstüne kuruludur.…

21 Eylül 2020

WK HAFTALIK GENEL KÜLTÜR TESTİ 10

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.      …

20 Eylül 2020