Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos

1 Ekim 2019 1 Yazar: MEHMET TOPRAK
86 / 100 SEO Score

Dionysos veya diğer adıyla Bacchus (Bakkhos) Yunan mitolojisinde şarap, bağcılık, haz, eğlenceve coşkunluk tanrısıdır. Zeus ile Thebai prensesi Semele’nin oğlu olan Dionysos, en genç, Olympos’a en son kabul edilmiş ve annesi bir ölümlü olan yegane Olympos’lu tanrıdır.

Ya uzun saçlı ve yakışıklı bir genç ya da sakallı, yaşlıca bir adam olarak betimlenir. Tasvirlerde Dionysos’a genellikle bir satyr (keçi-insan karışımı mitolojik yaratık) ve mainad (kendileri Dionysous’a adamış kadınlar veya periler) kafilesi eşlik eder. Dionysous’un olduğu yerde müzik, şarkılar, dans, şarap, esriklik ve taşkınlık eksik olmaz. Dionyss’un sembolleri, thyrsos denen, kozalak süslü değnek, asma, şarap çanağı ve leopardır.

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos wikikultur.com

Dionysos ve Apollon

 

Dionysos’un Doğumu 

Thebai (Thebes) kralı Kadmos’un kızı Semele, kartal kılığına girmiş Zeus’tan hamile kalmıştır. Bu durumu öğrenen Hera, yaşlı bir kadın kılığına girip Semele ile yakınlık kurar. Saf prenses, karşısına çıkan bu acuzeye güvenip karnında taşıdığı bebeğin babasının Zeus olduğunu söyleyiverir.

Hera, Semele’ye inanmamış gibi yapar; çünkü gerçek niyeti, kızcağızın içine kuşku tohumları ekmektir. Bunu başarır da. Kafası karışan Semele, önce Zeus’tan istediği bir şeyi koşulsuz yerine getireceği konusunda Styx üzerine yemin aldıktan sonra, tanrılar kralından bütün haşmetiyle kendine görünmesini diler.

Zeus bunu reddeder, çünkü bir ölümlünün küle dönmeden Zeus’u görebilmesi mümkün değildir. Israrı, sonunda Semele’nin mahvına sebep olur ve zavallı prenses, Zeus’u görür görmez ölümcül bir yıldırımın ateşiyle kül olup gider. Fakat Zeus, Semele’nin rahmindeki cenini alıp bacağına dikmek suretiyle bebeği yaşatır.

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos wikikultur.com

Şarabın ve Eğlencenin Tanrısı Dionysos

Dionysos’un İsmi

Dionysios’un “eiraphiotes” (dikilmiş) lakabı buradan ileri gelir. Birkaç ay sonra Dionyssos dünyaya gelir ki buradan da onun “dimetor” (iki kere doğmuş) sıfatı türer. Efsanenin bundan sonrası bir hayli karışıktır. Çünkü Zeus’un yeni doğan bebeği Hera’dan uzakta bakıp büyütmesi için kime verdiği (Hermes, Persephone, Rhea vb.) kaynaktan kaynağa değişir.

Fakat en çok kabul gören versiyona göre, bebek Dionysoss’un bakımını Nysa Dağı perileri üstlenmiştir. Bu efsanevi dağın yerinin belli olmadığını önceden söylemiştik. En yaygın görüş, Nysa Dağı’nın Yunanistan’ın Boiotia yöresindeki Kithairon Dağı olduğudur.

Zeus, bebek Dionyssos’u Hera’nın muhtemel bir saldırısından korumak üzere, Anadolu’nun Kilikya yöresinde yaşayan ve Pheres Lamioi (“Lamos Nehri Yaratıkları”) denen 12 yaratığı görevlendirmiştir. Lamos yaratıkları, aynen kentaurlar gibi, yarı at yarı insan şeklinde, bazen de öküz boynuzlu olarak tasvir edilirler. Dionnysos’un Nysa Dağı’ndaki asıl hocası ise yaşlı satyr Seilenos (Silenus) olmuştur. Seilenos bazı kaynaklarda “Nysa dağı tanrısı” Nysos diye de geçer.

Nysa dağı tanrısı wikikultur.com

Nysa dağı tanrısı

Dionysos’un bir karısı (Girit prensesi Ariadne) ve hem karısından hem de başka kadınlardan doğma, birçoğu mitolojiye göre kral olmuş, çok sayıda çocuğu vardır.

Bereket tanrısı Priapos bunların içinde en tanınmışlarıdır. Doğumu Athena’nınki kadar garip olan Dionysos, annesini (veya karısını) ölümden döndürmek üzere, tıpkı efsanevi ozan Orpheus gibi Ölüler Ülkesi’ne iner. Hindistan’a sefer düzenlemiş olan Dionyisos’un Roma mitolojisindeki karşılığı Bacchus ve Liber’dir.

Bu makale 61 kez okunmuştur

Reklamlar