Evrim Nedir | Evrime Kısa Bir Giriş

Evrim Nedir | Evrime Kısa Bir Giriş

11 Nisan 2020 0 Yazar: Paradigma
85 / 100 SEO Score

 

1)Evrim Nedir

Popülasyonda meydana gelen rastgele genetik değişikliklerin (iyi veya kötü) sonraki nesillere aktarılmasıdır. Burada bahsedilen genetik çeşitliklere mutasyonlar, transpozonal sıçramalar ve doğal seçilim vd. sebep olur.

iki çeşittir:

Organik Evrim-Biyolojik Evrim (bu yazmızda biyolojik evrime değineceğiz)

Mutasyon Nedir?

Transpozonlar dna dizileridirler ve transpozisyon adı altında genomda farklı yerelere geçiş yapabilirler hatta ilk olarak transpozonları mısır bitkisinde  keşfeden Barbara Mcclintock Nobel Ödülüne layık görülmüştür. Transpozonlar mutasyonlara neden olabilmektedirler. Mutasyonlar ise  dna veya rna da görülen kalıcı değişimlerdir. Mutasyonlara neden olan faktörler şunlardır: dna onarımı,dna replikasyonu,mayoz bölünme esnasında oluşabilen hatalar; X ışını, ultraviyole ,ilaçlar ve mutajen kimyasallar…Mutasyonlar kromozomun yapısının ve sayısının ayrıca genlerin değişimine neden olabilmektedirler. Mutasyonların bazıları işe yarar özellik gösterirken(%10) bazıları olumsuz özellik gösterir(%20) ve bazılarının etkisi pek hissedilmez.(%70)

Faydalı mutasyonlara örnek olarak Orak Hücre Anemisi, HIV (AIDS Virüsü) Direnci, E. coli Bakterilerinde Sıcaklık Değişimine Bağlı Evrim verilebilir.

Zaralı mutasyona örnek olarak corona virüsün daha güçlü olması ,2 başlı doğum(vücut hücrelerimizde meydana gelen mutasyonlar çoğunlukla zaralıdır. Zaralı mutasyona sahip canlıları doğal seçilim elimine eder.)

Adaptasyon Evrim Midir?

Canlının ortamında bulunan baskı faktörlerine karşı o popülasyondaki genlerin dağılım ve özelliklerinin değişmesidir. Böylece canlı ortamına ayak uydurarak(bunu yapmak zorunda) hayatta kalmayı başaracaktır. Hayatta kalan canlılar çevresine uyum sağlayan geni sonraki nesillere aktarır. Bunun  anlamı adaptasyon da evrimin bir parçasıdır.

Biyolojik evrimi 2 bölümde inceleyeceğiz . Mikroevrim ve Makroevrim

Mikro Evrim Nedir?

Mikro evrim bahsettiğimiz evrim kavramıyla ilgili olarak canlılardaki küçük değişimleri ifade etmek için kullandığımız bir kavramdır. Bu değişimler çoğu zaman mikro boyuttaki canlılarda meydana gelir. Dolayısıyla fenotipte fazla belli olmaz. Buna örnek olarak her yıl yeniden hazırlanmak zorunda olan grip aşısı (influenza virüsü) verilebilir çünkü her yıl evrimleşmektedir. Geçtiğimiz aylarda covid-19’un gelişmesi gibi. Kuzey Amerika’da yaşayan serçelerle ilgili araştırma da kuzey kesimde yaşayan kuşların daha iri kaldıklarını ancak batı kesimdeki kuşların daha küçük olduğu bulunmuştur. Serçe olduğu bilinen bu kuşların doğal seçilimin bir sonucu  kuzeydeki soğuğa dayanabilen büyük serçeler olma yönünde evrimleşmiştir. Bazı böceklerin ilaçlara karşı direnç göstermesi de buna bir örnektir.

Makro Evrim Nedir?

Evrim sürecinde hiçbir zaman değişim bir bireyde olmaz. Kitlelerdeki bir değişimden bahsedilir. Bir bireydeki ömrü boyuncaki değişimler evrim değildir bu onun gelişimiyle alakalı bir süreçtir.

Makro evrim veya bir diğer anlamıyla türleşme , mikro evrimden ayrı bir şey değildir. Mikro evrimle meydana gelen genotip ve fenotipteki değişimlerin , zaman içerisinde türün başka bir türe evrilmesir. Bir türe ait tüm canlılar dünyanın 4 bir yanında yaşarlar ve hepsinin yaşama koşulları aynı değildir.

Mikro evrim ile meydana gelen bir dizi değişimin sonucunda makro evrim oluşur ve türler makro evrimler geçirebilir.

Ara Tür Nedir?

Evrimleşen türdeki ata birey ile torun birey arasında yaşamış canlılara verilen addır. Aslında ara tür biraz tuhaf bir tanımdır çünkü bu süreci bu şekilde bölmek biraz yanlıştır. Tüm canlılar evrimleşmeye devam ettiklerinden bizleri de şuan da ara tür  olarak kabul edebiliriz. Örneğin bir canlı düşünün kılları var ,süt bezleri var ve yumurtlayarak çoğalıyor. Böyle bir canlı yumurtalayarak üreyen canlılardan doğuran canlılara geçişe bir örnektir.

Çok kısaca fosillerden bahsetmek istiyorum. Dünya’da yaşamış tüm hayvan ve bitkilerin ancak ve ancak %1’nin fosilleri kalmıştır. Ulaşılabilenler ise oldukça azdır ancak bir çok anlamlı sonuç elde edilmiştir. Fosillerle ilgili bir yazıyı ilerde kaleme alınabilir.

Evrim Hakında Yanlış Bilinenler Nelerdir?

  • Şimdiki maymunlar insan olmuyorlar demekki yok.
  • Yararlı mutasyon yoktur.
  • Ara geçiş fosilleri bulunamadı.
  • Türden türe geçiş olmaz.
  • İndirgenemez karmaşıklık sebebiyle beyin,göz gibi organlar evrimleşemez.

Evrim hem bilimsel bir teori hem de olgudur. Bilim insanları arasında, biyologların yaklaşık %99’u, biyoloji ve ilgi alanlardaki bilim insanlarının yaklaşık %95’i, tüm bilim insanlarının ise yaklaşık %85-90’ı evrimi bir gerçek olarak kabul etmektedir. Sonuç olarak kanıtlarla desteklenen bir teoridir. BigBang Teorisi gibi.

Bu konuyla ilgili sonraki yazımızda konu hakkında örnekler,daha fazla kanıt ve fosiller hakkında bilgi paylaşacağız. Siz de bu süre içerisinde konuyla ilgili bir makale okuyabilirsinz.

Konuyla ilgili vide için:  https://www.youtube.com/watch?v=x13t2EGKHEw&list=WL&index=18&t=0s .

konuyla ilgili makale : https://web.natur.cuni.cz/zoologie/biodiversity/prednasky/EvolucniGenetika/clanky_2018/Evolution-of-birds-genomes-Kapusta_et_al-2017-Annals_of_the_New_York_Academy_of_Sciences.pdf

Bu makale 65 kez okunmuştur

Reklamlar