Bize Ulaş!

Bilim

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? Teoriler ve Gerçekler

Paylaşılma Tarihi :

,

Big Bang Teorisi

Big Bang Teorisi Nedir? | Evrenin nasıl oluştuğuna dair en çok kabul gören teoridir. 1920’lerde kozmolog ve matematikçi Alexander Friedmann ve arkadaşı fizikçi ve papaz Georges Lematrie tarafından ortaya atılmıştır. Atıldığı dönemde bu fikir direkt benimsenmemiştir ancak zamanla anlaşılmış ve geliştirilmiştir. Aynı isimli dizi sayesinde günümüzde daha popüler oldu.

Türkçe ismiyle büyük patlama teorisine göre 13.8 milyar yıl önce evrenin sıcaklığı çok yüksekti hatta adeta kaynayan bir çorbaydı bizim evrenimiz 🙂 Sonra bir patlama veya genişleme oldu. Zamanla gökadalar, yıldızlar ve gökcisimleri oldu ve soğudu ortalama 3 K günümüzde (0 Kelvin=-273 C) .Evrenin enerjisi 0 olarak bilinir kütlenin pozitif enerjisini kütleçekimin negatif enerjisi yok eder.Basit olarak bu şekilde anlatabliliriz. Gelelim bu teorinin kanıtlarına…

Edwin Hubble ve Kırmızıya Kayma 

Edwin hubble 1929 yılında gözlemleri ve çalışmalarıyla evrenin genişlediğini gökadaların bizden uzaklaştığı sonucuna ulaşmıştır. Her cismin yaydığı ışık dalga boyu vardır. Gökadalarında, insanlarında vd. Hubble çalışmaları sonucunda gökadaların kırmızıya kaydığını saptamıştır.

Kozmik Ardalan Işınımı

 

Big Bang’dan arta kalan, belirli oranda bir ışımanın var olması gerekiyordu.
Ayrıca bu ışıma evrenin her yanında eşit olmalıydı. Bu ışımanın evrenin yoğunluğu oranında bir yoğunlukta olması ve dolayısıyla, bu ışımanın, yoğunluğu artık son derece azalmış olsa da hâlen mevcut olması gerekiyordu. Samanyolu’nun dış kısımlarından gelen belirsiz radyo dalgalarını ölçmeye çalışıyorlardı. Fakat bunun yerine gökyüzünün her tarafından gelen bir gözlemsel kanıtla 1965’te keşfedilen “kozmik arka plan” Big Bang’ın en açık kanıtlarından biridir. Bu keşiften sonra kozmik arka plan dalgalanmaları COBE (1992) ve WMAP (2003) uzay uydularınca incelenmektedir. radyasyon saptadılar. Bu ışıma ya da ışınımın bütün yönlerdeki parlaklığı aynı idi ve yaklaşık 3 °K sıcaklığında bir ortamdan geldiği anlaşılıyordu.

Nükleosentez

Evrendeki hafif elementlerin fazlalığı büyük patlama teorisinin kanıtı açısından
çok önemlidir. Big Bang’ın ilk döneminden 300.000 yıl sonra evren bir “elektronlar ve atom çekirdekleri plazması”ndan oluşmaktaydı. Isı yeterince yüksek olduğunda atom çekirdekleri mevcut olamazlar; bu durumda proton, nötron ve elektron karışımından söz edilebilir. İlksel evrende hüküm süren koşullarda ısı ancak 0,1 MeV’un (Elektron Volt, yaklaşık bir milyar derece) altına indiğinde nükleonlar, atom çekirdekleri halinde kombine olabilirler.

Bununla birlikte bu koşullarda lityumdan daha ağır atom çekirdeklerinin oluşması mümkün değildir. Dolayısıyla Big Bang başlangıcından yaklaşık bir saniye sonra başlayan ve yaklaşık üç dakika süren bu evrede oluşan atom çekirdekleri yalnızca hidrojen, helyum ve lityum çekirdekleridir. Dolayısıyla bu evre ya da dönem ilk nükleosentez olarak adlandırılır. Günümüzde, modern kozmoloji araştırmacıları, sonuçların gözlemi ve anlaşılması bakımından, ilk nükleosentez konusuna artık tamamlanmış bir konu gözüyle bakmaktadır.

Galaksilerin Evrimi

homojen evren / Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu?

homojen evren / Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu?

Nereden bakarsak bakalım bir izotropi durumuyla karşı karşıyayız, evren geçmişte daha  homojendi. Geçmişte evrenin neye benzediğini anlayabilmek için ileriye bakmalıyız. Cisimlerin uzaklığını ışık yılı cinsinden ifade edilir kimi zaman. Işık çok hızlıdır ve ışığın bir yılda katettiği yola ışık yılı denilir . Zamanın değil uzaklığın bir ölçüsüdür.

Uzaklardan bize ışığı gelen cisimlere baktığımız da gördüklerimiz eski görüntülerinden başka bir şey değildir. 1990’da Hubble Uzay Teleskobu’nun ve ardından VLT, Keck  ve Subaru gibi büyük gözlemevlerinin hizmete girmeleriyle büyük “kırmızıya kayma” galaksilerinin gözlemi, bizlere, “galaksilerin oluşumu ve evrimi modelleri”nin öngördüğü galaksi kümelerinin evrim fenomenlerini doğrulama olanağı vermektedir.

Evrenin Yaşı Nasıl Hesaplanır?

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? wikikultur.com

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? forbes.com

Evren’in yaşı 13.82 , Dünya’nın 4.53 , Canlılığın yaşı 3.9 milyar yıldır. Hubble yasasına göre galaksiler birbirinden uzaklaşıyor. Hubble yasasına göre belli dalga boyundaki ışığın mesafe boyunca frekansının düşmesiyle kızıla kayma  olayı  evrenin genişleme hızını bilmekteyiz. İki galaksi arasındaki mesafeye A diyelim ve her iki galaksi birbirinden hızıyla uzaklaşsın. Öyleyse zamanında bir arada olan galaksiler süre önce biraradaydı yine.

Bunun için A‘yı V‘ye bölmeliyiz. Bu formülün x=v.t den farkı yoktur aslında. T=A/V (1) Hubble Yasası genişleme hızının Hubble Sabiti ile galaksiler-arası mesafe kadar olduğunu belirtmektedir , öyleyse :  V=H/A . İlk denklemde V‘yi yerine yazarsak sadeleşecektir. Bu durumda elimizde T=1/H kaldı.  H0=2.37x10−18s*-1 ‘dir. (.h0 veya h plack sabiti anlamında kullanılmıştır.) ve bu saniye cinsindendir. Big Bang’den günümüze 13.4 milyar yıl geçtiği anlamına gelir. Peki 420 milyon yıl nerede? Evren’in genişleme hızının özellikle de ilk başlarda hiç de sabit olmayabileceğini dikkate katacak olursanız, 13.82 milyar yıl sayısını elde etmeniz mümkün olacaktır.

Kütle Çekim Dalgaları Nedir?

The Big Bang Theory- Although It Is A Great Explanation, It Is ...

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? /  bryantarchway.com

Einstein uzun  zaman önce big bang teorisine bir yorum katarak kütle çekim dalgaları olması gerektiğini söylemişti. O bunu söyledikten 100 yıl sonra Dünya’nın çeşitli yerlerindeki laboratuarlar, yıllardır L şeklindeki uzun tüneller boyunca lazer ışıkları yollayarak uzay-zamanın dokusundaki dalgalanmaları saptamayı başardılar. Bu dalgalar tıpkı su dalgaları gibi yayılıyor ve etkileşime girmeksizin yollarına devam ediyorlar. Işık hızında ve evrenin her yerine yayılıyorlar.

Einstein’a göre uzayda bir bölgedeki yerçekimi ani bir olay sonucu değişirse, o bölgeden uzaya ışık hızıyla yerçekimi enerjisi dalgaları yayılır. Bu dalgalar da uzayda geçtikleri yerleri gerer ya da sıkıştırır. Bu da big bangden bu yana en ilgi çekici kanıt.

 

Bu içerik 29.05.2020 23:04’te güncellenmiştir.

Kaynak ve İleri Okuma

The Big Bang Theory- Although It Is A Great Explanation, It Is Just One Theory

https://www.forbes.com/sites/drdonlincoln/2019/11/12/a-new-idea-might-help-scientists-understand-the-big-bang-better/

Big Bang Theory: Evolution of Our Universe

 Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  

Kimya mühendisliği öğrencisiyim. astronomiyle ve tıpla ilgilenmek, satranç ve masa tenisi oynamak hobilerim arasında.

Yorum İçin Tıkla

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Reklam Alanı

Son Yazılar

Virginia Woolf 'Kendine Ait Bir Oda' Virginia Woolf 'Kendine Ait Bir Oda'
Sosyoloji2 gün Önce

Virginia Woolf ‘Kendine Ait Bir Oda’

Virginia Woolf ‘Kendine Ait Bir Oda’ Virginia Woolf’a ait olan ‘ Kendine Ait Bir Oda’ adlı eserin feminist düşünce içerisinde...

Yabancı Ülkelerin Türkçe Yayınlarını İzlemek Caiz Midir? Yabancı Ülkelerin Türkçe Yayınlarını İzlemek Caiz Midir?
Deneme5 gün Önce

Yabancı Ülkelerin Türkçe Yayınlarını İzlemek Caiz Midir?

Yabancı Ülkelerin Türkçe Yayınlarını İzlemek Caiz Midir? Birkaç yıl önce RS FM’i keşfetmiş, Zafer Arapkirli’nin yumuşak bir sesle söylediği sert...

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar
Blog2 hafta Önce

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Ruzigar ya da ruzgar Farsça’dan dilimize geçen benim meftunu olduğum kelimelerden birisi. Eski Türkçe’de yil –...

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir? İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?
Sosyoloji2 hafta Önce

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?   Kültür kavramı, kelime kökeni olarak çok eski zamana dayanır. Etimolojik olarak, Latince ‘cultura’ sözcüğünden türemiştir....

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24
Quiz&Test3 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi dördüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

mühendislik nedir mühendislik nedir
Bilim3 hafta Önce

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları | Mühendislik Maaşları

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları Mühendis kelimesi arapça kökenli bir kelimdedir ve hendese kökünden gelir hendese kelimesi ise “arazi ölçme, geometri” anlamlarına gelir....

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test3 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü
Felsefe3 hafta Önce

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü   Yüzyıllardır süre tartışmaların biri de; güzelliğin ne olduğu ve algılanması üzerinedir. A. Schopenhauer’da...

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20 Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20
Biyografi3 hafta Önce

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ece Ayhan yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Can Yücel’i tanıtacağız. Kendisi pek...

Elon Musk Kariyeri Elon Musk Kariyeri
Teknoloji4 hafta Önce

Elon Musk Kariyeri

Elon Musk Kariyeri Giriş: Merhabalar, bugünkü yazımızda sizlere dünyanın en zengin adamı olan Elon Musk’ın kariyerine değineceğim. Elon Musk, dünyada...

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23
Quiz&Test4 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi üçüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir
Müzik4 hafta Önce

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Wikikültür için röportaj veren Ufuk Beydemir’e çok teşekkür ederiz. SORU 1) Merhaba;...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test4 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #26

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız? “Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?
Deneme4 hafta Önce

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?   Post Truth “Gerçek Sonrası” Politikalar...

Susmak Susmak
Edebiyat4 hafta Önce

Susmak

Susmak Saçlarını taramış mıydı? Sakallarını düzeltmiş ve bıyıklarının ucunu almış mıydı? Ha evet kaşlarının ortasında da tüyler çıkardı. Acaba berbere...

'Biz' Kimin Yabancısıyız ? 'Biz' Kimin Yabancısıyız ?
Felsefe1 ay Önce

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?   Bizler, sürdürdüğümüz hayat içerisinde kendimizi bulmaya çalışmışızdır. Aynı zamanda hayata dair de anlam arayışımızı sürdürmüşüzdür....