Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? Teoriler ve Gerçekler

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? Teoriler ve Gerçekler

29 Nisan 2020 0 Yazar: Paradigma
93 / 100 SEO Score

Big Bang Teorisi

Big Bang Teorisi Nedir? | Evrenin nasıl oluştuğuna dair en çok kabul gören teoridir. 1920’lerde kozmolog ve matematikçi Alexander Friedmann ve arkadaşı fizikçi ve papaz Georges Lematrie tarafından ortaya atılmıştır. Atıldığı dönemde bu fikir direkt benimsenmemiştir ancak zamanla anlaşılmış ve geliştirilmiştir. Aynı isimli dizi sayesinde günümüzde daha popüler oldu.

Türkçe ismiyle büyük patlama teorisine göre 13.8 milyar yıl önce evrenin sıcaklığı çok yüksekti hatta adeta kaynayan bir çorbaydı bizim evrenimiz 🙂 Sonra bir patlama veya genişleme oldu. Zamanla gökadalar, yıldızlar ve gökcisimleri oldu ve soğudu ortalama 3 K günümüzde (0 Kelvin=-273 C) .Evrenin enerjisi 0 olarak bilinir kütlenin pozitif enerjisini kütleçekimin negatif enerjisi yok eder.Basit olarak bu şekilde anlatabliliriz. Gelelim bu teorinin kanıtlarına…

Edwin Hubble ve Kırmızıya Kayma 

Edwin hubble 1929 yılında gözlemleri ve çalışmalarıyla evrenin genişlediğini gökadaların bizden uzaklaştığı sonucuna ulaşmıştır. Her cismin yaydığı ışık dalga boyu vardır. Gökadalarında, insanlarında vd. Hubble çalışmaları sonucunda gökadaların kırmızıya kaydığını saptamıştır.

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? wikikultur.com

homojen evren / Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu?

Kozmik Ardalan Işınımı

 

Big Bang’dan arta kalan, belirli oranda bir ışımanın var olması gerekiyordu.
Ayrıca bu ışıma evrenin her yanında eşit olmalıydı. Bu ışımanın evrenin yoğunluğu oranında bir yoğunlukta olması ve dolayısıyla, bu ışımanın, yoğunluğu artık son derece azalmış olsa da hâlen mevcut olması gerekiyordu. Samanyolu’nun dış kısımlarından gelen belirsiz radyo dalgalarını ölçmeye çalışıyorlardı. Fakat bunun yerine gökyüzünün her tarafından gelen bir gözlemsel kanıtla 1965’te keşfedilen “kozmik arka plan” Big Bang’ın en açık kanıtlarından biridir. Bu keşiften sonra kozmik arka plan dalgalanmaları COBE (1992) ve WMAP (2003) uzay uydularınca incelenmektedir. radyasyon saptadılar. Bu ışıma ya da ışınımın bütün yönlerdeki parlaklığı aynı idi ve yaklaşık 3 °K sıcaklığında bir ortamdan geldiği anlaşılıyordu.

Nükleosentez

Evrendeki hafif elementlerin fazlalığı büyük patlama teorisinin kanıtı açısından
çok önemlidir. Big Bang’ın ilk döneminden 300.000 yıl sonra evren bir “elektronlar ve atom çekirdekleri plazması”ndan oluşmaktaydı. Isı yeterince yüksek olduğunda atom çekirdekleri mevcut olamazlar; bu durumda proton, nötron ve elektron karışımından söz edilebilir. İlksel evrende hüküm süren koşullarda ısı ancak 0,1 MeV’un (Elektron Volt, yaklaşık bir milyar derece) altına indiğinde nükleonlar, atom çekirdekleri halinde kombine olabilirler.

Bununla birlikte bu koşullarda lityumdan daha ağır atom çekirdeklerinin oluşması mümkün değildir. Dolayısıyla Big Bang başlangıcından yaklaşık bir saniye sonra başlayan ve yaklaşık üç dakika süren bu evrede oluşan atom çekirdekleri yalnızca hidrojen, helyum ve lityum çekirdekleridir. Dolayısıyla bu evre ya da dönem ilk nükleosentez olarak adlandırılır. Günümüzde, modern kozmoloji araştırmacıları, sonuçların gözlemi ve anlaşılması bakımından, ilk nükleosentez konusuna artık tamamlanmış bir konu gözüyle bakmaktadır.

Galaksilerin Evrimi

homojen evren / Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu?

homojen evren / Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu?

Nereden bakarsak bakalım bir izotropi durumuyla karşı karşıyayız, evren geçmişte daha  homojendi. Geçmişte evrenin neye benzediğini anlayabilmek için ileriye bakmalıyız. Cisimlerin uzaklığını ışık yılı cinsinden ifade edilir kimi zaman. Işık çok hızlıdır ve ışığın bir yılda katettiği yola ışık yılı denilir . Zamanın değil uzaklığın bir ölçüsüdür.

Uzaklardan bize ışığı gelen cisimlere baktığımız da gördüklerimiz eski görüntülerinden başka bir şey değildir. 1990’da Hubble Uzay Teleskobu’nun ve ardından VLT, Keck  ve Subaru gibi büyük gözlemevlerinin hizmete girmeleriyle büyük “kırmızıya kayma” galaksilerinin gözlemi, bizlere, “galaksilerin oluşumu ve evrimi modelleri”nin öngördüğü galaksi kümelerinin evrim fenomenlerini doğrulama olanağı vermektedir.

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? wikikultur.com

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? wikikultur.com

Evrenin Yaşı Nasıl Hesaplanır?

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? wikikultur.com

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? forbes.com

Evren’in yaşı 13.82 , Dünya’nın 4.53 , Canlılığın yaşı 3.9 milyar yıldır. Hubble yasasına göre galaksiler birbirinden uzaklaşıyor. Hubble yasasına göre belli dalga boyundaki ışığın mesafe boyunca frekansının düşmesiyle kızıla kayma  olayı  evrenin genişleme hızını bilmekteyiz. İki galaksi arasındaki mesafeye A diyelim ve her iki galaksi birbirinden hızıyla uzaklaşsın. Öyleyse zamanında bir arada olan galaksiler süre önce biraradaydı yine.

Bunun için A‘yı V‘ye bölmeliyiz. Bu formülün x=v.t den farkı yoktur aslında. T=A/V (1) Hubble Yasası genişleme hızının Hubble Sabiti ile galaksiler-arası mesafe kadar olduğunu belirtmektedir , öyleyse :  V=H/A . İlk denklemde V‘yi yerine yazarsak sadeleşecektir. Bu durumda elimizde T=1/H kaldı.  H0=2.37x10−18s*-1 ‘dir. (.h0 veya h plack sabiti anlamında kullanılmıştır.) ve bu saniye cinsindendir. Big Bang’den günümüze 13.4 milyar yıl geçtiği anlamına gelir. Peki 420 milyon yıl nerede? Evren’in genişleme hızının özellikle de ilk başlarda hiç de sabit olmayabileceğini dikkate katacak olursanız, 13.82 milyar yıl sayısını elde etmeniz mümkün olacaktır.

Kütle Çekim Dalgaları Nedir?

The Big Bang Theory- Although It Is A Great Explanation, It Is ...

Big Bang Teorisi Nedir? Evren Nasıl Oluştu? /  bryantarchway.com

Einstein uzun  zaman önce big bang teorisine bir yorum katarak kütle çekim dalgaları olması gerektiğini söylemişti. O bunu söyledikten 100 yıl sonra Dünya’nın çeşitli yerlerindeki laboratuarlar, yıllardır L şeklindeki uzun tüneller boyunca lazer ışıkları yollayarak uzay-zamanın dokusundaki dalgalanmaları saptamayı başardılar. Bu dalgalar tıpkı su dalgaları gibi yayılıyor ve etkileşime girmeksizin yollarına devam ediyorlar. Işık hızında ve evrenin her yerine yayılıyorlar.

Einstein’a göre uzayda bir bölgedeki yerçekimi ani bir olay sonucu değişirse, o bölgeden uzaya ışık hızıyla yerçekimi enerjisi dalgaları yayılır. Bu dalgalar da uzayda geçtikleri yerleri gerer ya da sıkıştırır. Bu da big bangden bu yana en ilgi çekici kanıt.

 

Bu içerik 29.05.2020 23:04’te güncellenmiştir.

Kaynak ve İleri Okuma

The Big Bang Theory- Although It Is A Great Explanation, It Is Just One Theory

https://www.forbes.com/sites/drdonlincoln/2019/11/12/a-new-idea-might-help-scientists-understand-the-big-bang-better/

Big Bang Theory: Evolution of Our Universe

 Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  Big Bang Teorisi Nedir? Big Bang Teorisi Nedir?  

Bu makale 253 kez okunmuştur

Reklamlar