Bize Ulaş!

Sümer Mitolojisi

Sümerlerde ve Diğer Toplumlarda Yazı

Tarihte yazıyı ilk olarak Sümerler icat etmiştir. Bu yazı sisteminde kullanılan semboller çiviye benzediği için çivi yazısı olarak isimlendirilir. Mezopotamya’da yaşayan Sümerler M.Ö. 3500 civarında yani günümüzden yaklaşık 5500 yıl önce çivi yazısını kullanılmaya başladılar.

Paylaşılma Tarihi :

,

Yazının Tarihi

Tarihte yazıyı ilk olarak Sümerler icat etmiştir. Bu yazı sisteminde kullanılan semboller çiviye benzediği için çivi yazısı olarak isimlendirilir. Mezopotamya’da yaşayan Sümerler M.Ö. 3500 civarında yani günümüzden yaklaşık 5500 yıl önce çivi yazısını kullanılmaya başladılar. Şuanda Latin harflerinden oluşmuş bir metin okumaktasınız ve eğer Sümerlerin bulduğu çivi yazısı şeklinde olsaydı muhtemelen okunmayacaktı. Geçmişten günümüze ilkel ve modern yazıyı incelerken bunların günümüze aktarılmasına katkı sağlayan medeniyetlere de değineceğiz.


 Yazı; belirli bir yapısal düzeyde, dile dair görsel işaretlerin kullanıldığı bir tür iletişim aracıdır. Daha da basit tanımıyla bir dildeki sözleri görsel olarak ifade etmenin bir yoludur. Günümüz de 200 e yakın ülke var ve hepsinin birer özgün yazı sistemi yoktur. Örneğin biz Latin harfleri kullanırken İngilizler de kullanmakta fakat Rusların ve Çinlilerin daha özgün bir sistemi vardır.

Sümerlerde yazı

Ancient Sumerian Art & Architecture – Kings & Gods – Michael A ...
Gün ışığına çıkarılmış en eski yazıtlar geçtiğimiz yıllarda Uruk’taki kazılarda çıkarılmış dördüncü binyılın ikinci yarısından kalma (3500) binden fazla tablet ve parça Sümer dilinde yazılmışlardır. Yazıyı bildiğimiz kadarıyla onlar icat ettiler fakat öyle değilse bile o zamanlar da etkin bir biçim de kullandıklarından eminiz. Kullanımsal değeri, yazıyı Sümerlerden alan ve kendi dillerine uyarlayan çevre halklarca da yavaş yavaş kabul edildi. İÖ ikinci binyılda bütün Yakın Doğu’ya yayılmıştı.(İÖ: İslamiyet’ten önce = MÖ: Milattan önce)
Çivi yazısı resim-yazı gibi başladı: her işaret bir ya da daha fazla somut nesnenin resmiydi ve resimlenen nesneyle özdeş ya da yakın ilişkili bir sözcüğü temsil ediyordu. Bu tip bir dizgenin eksikleri açıktır; işaretlerin karışık biçimleri ve çok fazla sayıda işaret gerekmesi günlük kullanımını fazlasıyla güçleştirir. Ayrıca senet, sözleşme gibi önemli olayları da yazıya dökerek kullanmışlardır.

İçerik: Sümerlerde ve Diğer Toplumlarda Yazı

Sümerlerden sonra yazı


• M.Ö 3000 yıllarında Sümer yazısını kullanan Asurlular ve Babilliler, Sümer yazısını geliştirerek kendi yazılı dillerine kavuşmuşlardır. Hamurabi kanunları olarak bildiğimiz ünlü eser eski Babil diliyle yazılmışlardır.

• Bu dönemde Mısırlılar da Sümerlerden esinlenerek “Hiyeroglif” yazısını geliştirmişlerdir.

• Mezopotamya’nın kuzeybatısında bugünkü Lübnan’da yaşayan deniz ticaretiyle ünlü Fenikeliler M.Ö 2000’de ilk alfabeyi icat etmişlerdir.

• Mürekkep günümüzden yaklaşık 7000 yıl önce Mezopotamya’nın verimli topraklarında tarımın gelişmesiyle yazılı kayıtlar tutma zorunluluğu ile ortaya çıktı. Babiller ve Mısırlıların başlangıçta kullandıkları yazma aracı basit çakmak taşı iken bunun yerini yontulmuş çubuk aldı. M.Ö 1300’de Çinliler ve Mısırlılar kandillerini aydınlatmada oluşan ısı ve bitki zamklarıyla karıştırılarak hazırlanan mürekkebi buldular.

(Sümerlerde örnek bir tablet)

İçerik: Sümerlerde ve Diğer Toplumlarda Yazı

• Asurlular, Anadolu uygarlıklarından yazıyı daha önce kullanmışlardır. Fakat Asurlular’ın Anadolu medeniyetleriyle ticaret yapmaları, yazının Anadoluda’da öğrenilmesini sağlamıştır.
• Bundan sonra ise Anadolu ‘da kurulan ilk devlet olan Hititler tarafından yazı ve hiyeroglif kullanılmıştır. Aslında denilenlere göre toplum içi olaylardan dolayı artık ihtiyaç kalmıştır yazıya ve ayrıca örneğin Hititlerde resmi yazışmalarda Akad (Mezopotamya uygarlığı) çivi yazısı kullanılırdı. Kitabelerde ise Hiyeroglif kullanırlardı.
• Çivi yazısı o dönem de hitiler ve perslerin yazılarını kilden tuğlalar üzerine ucu sivri bir çubukla yazarlardı. Onun için yazıları çok ince, çivi biçiminde çizgilere benzerdi. Bu nedenle kullandıkları yazıya “çivi yazısı” adı verilmiştir.
• En eski ÇİN hiyeroglifleri MÖ 1766 yılına aittir. MS 200’lerde ise son şeklini bulmuştur. Bundan sonra bazı mahallî değişikliklere uğramıştır. Ancak, büyük bir değişiklik göstermemiştir. Çinliler bugün de hiyeroglif yazıyı kullanmaktadırlar.
• Fenikeliler, Suriye’nin sahillerine yerleşmişlerdi. Ülkeleri tarım bakımından yetersiz olduğundan denizcilik ve ticaretle uğraşmışlardı. Bu nedenle ticaret yaptıkları ülkelerin uygarlıklarını incelemişler ve yaymışlardı. Bunun sonucunda 26 harften meydana gelen bir alfabe doğdu. Bu alfabe, Yunanistan’dan İtalya’ya geçti. Oradan da bütün AVRUPA’ya yayıldı.
• Çoğu tarihçiye göre tarih çağları, yazının bulunması ile başlar. Çünkü insanların yaşadıkları olaylar yazının bulunması ile kayda alınmış ve bununla birlikte günümüze kadar korunmuştur.

Anadolu hiyeroglif örneği


Balkanlar Avrupa medeniyetinin terazisidir derler.
Bulgaristan’daki bir buluntu kadim Avrupalıların, Mısırlılar ve Sümerlerden önce yazıyı bulduğu tezini destekliyor…
Romanya’nın Tartarya bölgesinde bulunan kil tabletler, bir “Tuna yazısının” mevcudiyetinin ilk kanıtıydı. Şimdi Bulgaristan’da yeni bulunan levha, yazının Mısırlılar ve Mezopotamyalılardan önce Avrupalılar tarafında bulunduğu teorisini daha da kuvvetlendirmekte.
Uzun zamandan beri antik dönem araştırmacıları, yazının 5 bin yıl önce Mezopotamya’da bulunduğu tezinden hareket ediyorlardı. Eski Sümer yazı sistemini içeren kil tabletlerde piktografik (resim şekilleri) işaretler kullanılmış. Bu yazı daha sonra M.Ö. 3200’lerde kullanılan çivi yazısı ile karıştırılmamalı. Mısır’da ve Güney Avrupa’daki yeni keşifler ve aynı zamanda Çin yazısı hakkındaki spekülasyonlar, ilkyazının bulunması ile ilgili yeni tezleri ortaya çıkarmakta. Geçtiğimiz yıllarda Bulgaristan’da bulunan alet kaşifinin görüşüne göre mö 5000 e kadar uzanan bir mazisi var fakat bizim için bunun bir önemi yok lakin üzerin de testler yapıldıltan sonra da anlaşılıyor ki MÖ 5300 e dayanmaktaydı. Buluntular arasında bir kil plaka, bir kabın parçası ki üzerinde bazı semboller görmek mümkün bir de gamalı haç var. Sümerlerin yazı gelişiminde öncül rolü özellikle Mısır’daki buluşlarla sarsılmış bulunuyor. İmparatorluk ittifakı ve ilk firavun hanedanına ait Abudos’taki imparatorluk mezarlığında yiyecek kaplarının üzerinde yazılı kilit mühürleri bulunmuştu. Mezarlıklar M.Ö. 3320 olarak tarihlenmiş ve böylece eski Sümer yazıtlarından daha eski oldukları ispatlanmıştı.

 

Arkeoloji, Edebiyat, Mitoloji ve birtakım endişeler...

1 yorum

1 yorum

  1. Mery

    4 Temmuz 2019 at 22:55

    Keyifle okudum teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Son Yazılar

WK Haftalık Genel Kültür Testi #14 WK Haftalık Genel Kültür Testi #14
Quiz&Test45 dakika Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #18

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.  ...

İçerik: Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #15 İçerik: Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #15
Quiz&Test21 saat Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #15

Yazar Kitap Eşleştirme serimizin on beşincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir müptelaları, ille...

İçerik: Mars Keşif Projesi İçerik: Mars Keşif Projesi
Genel1 gün Önce

Mars Keşif Projesi

Mars Araştırmalarının İnsanlığa (Olası) En Önemli Faydası     Son birkaç yılda Mars’a insan gönderme konusunun aniden nasıl da gündeme...

İçerik: Şekersiz Röportajı | 15 Soruda Şekersiz İçerik: Şekersiz Röportajı | 15 Soruda Şekersiz
Müzik2 gün Önce

Şekersiz Röportajı | 15 Soruda Şekersiz

Şekersiz Röportajı | 15 Soruda Şekersiz Wikikültür için röportaj veren Şekersiz’e teşekkür ederiz. 1) Merhaba; öncelikle grup üyelerini ve sizi...

İçerik: STAR WARS Battlefront 2: Epic Games Yeni Ücretsiz Oyunu İçerik: STAR WARS Battlefront 2: Epic Games Yeni Ücretsiz Oyunu
Teknoloji3 gün Önce

STAR WARS Battlefront 2: Epic Games Yeni Ücretsiz Oyunu

Epic Games’in yeni ücretsiz oyunu STAR WARS Battlefront 2 oldu. 14.01.2020 Türkiye saati ile 19.00’da yayınlanacak olan oyun Epic Games’in alışagelmiş...

İçerik: Orhan Veli Kanık: Şans Tanımamız Gereken Şair #12 İçerik: Orhan Veli Kanık: Şans Tanımamız Gereken Şair #12
Biyografi3 gün Önce

Orhan Veli Kanık: Şans Tanımamız Gereken Şair #12

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Cemal Süreya yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Orhan Veli Kanık’ı tanıtacağız. Kendisi...

İçerik: En Feci Cem Karaca Şarkısı İçerik: En Feci Cem Karaca Şarkısı
Blog4 gün Önce

En Feci Cem Karaca Şarkısı

En Feci Cem Karaca Şarkısı Düştüm mapus damlarına öğüt veren bol olur Toplasam o öğütleri burdan köye yol olur “Eh!...

İçerik: Tutkunuz Hayatınız Olsun İçerik: Tutkunuz Hayatınız Olsun
Genel4 gün Önce

Tutkunuz Hayatınız Olsun

Tutkunuz Hayatınız Olsun Hobi kelimesini oldum olası sevmedim. Genel olarak ‘iş dışında eğlence, boş zaman uğraşı’ anlamına geliyor. Yani boş...

İçerik: Kral Oidipus | Sophokles Tragedyası İçerik: Kral Oidipus | Sophokles Tragedyası
Yunan Mitolojisi5 gün Önce

Kral Oidipus | Sophokles Tragedyası

Kral Oidipus | Sophokles Tragedyası Yazıya başlamadan önce bilinmesini isteriz ki bu kitap özeti ders ödevi olarak hazırlanmıştır. Başka sitelerde...

İçerik: Edebiyat Severlere 10 Soruluk Dil Bilgisi Testi! #7 İçerik: Edebiyat Severlere 10 Soruluk Dil Bilgisi Testi! #7
Quiz&Test5 gün Önce

Edebiyat Severlere 10 Soruluk Dil Bilgisi Testi! #7

Edebiyat Severlere 10 Soruluk Dil Bilgisi Testi! #7 Dil Bilgisi Testi serimizin beşincisiyle karşınızdayız. 10 sorunun doğrularını bulabilecek misin?  ...

İçerik: Genel Müzik Testi İçerik: Genel Müzik Testi
Quiz&Test6 gün Önce

Genel Müzik Testi

Wikikültür Genel Müzik Testi ile sizlerleyiz! Her konudan müzik soruları için bağlantıya tıklayın ve müzik bilginizi ölçün.   Genel kültür...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #14 WK Haftalık Genel Kültür Testi #14
Quiz&Test7 gün Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #17

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.  ...

İçerik: Mecburiyet: Bir Solukta Okunacak Kitap İçerik: Mecburiyet: Bir Solukta Okunacak Kitap
Edebiyat1 hafta Önce

Mecburiyet: Bir Solukta Okunacak Kitap

Stefan Zweig’ın okuduktan sonra etkisinden çıkamadığımız bir kitabı daha.  Mecburiyet: Zorunluluk, yükümlülük anlamlarına gelen bir kelime. Yaşamımızın bütününe baktığımız zaman...

İçerik: İkinci Dünya Savaşı Filmleri | 5 Film İçerik: İkinci Dünya Savaşı Filmleri | 5 Film
Sinema&Dizi1 hafta Önce

İkinci Dünya Savaşı Filmleri | 5 Film

İkinci Dünya Savaşı Filmleri’nin başlı başına bir tür olduğu konusunda hepimiz hemfikiriz sanırım. Hep alt metinde aynı konunun işlendiği, Amerika’nın...

İçerik: 10 Soruluk Edebiyat Testi Dizeleri Verilen Şiirlerden Şairlerini Bulabilecek Misin? İçerik: 10 Soruluk Edebiyat Testi Dizeleri Verilen Şiirlerden Şairlerini Bulabilecek Misin?
Quiz&Test2 hafta Önce

10 Soruluk Edebiyat Testi Dizeleri Verilen Şiirlerden Şairlerini Bulabilecek Misin?

10 Soruluk Edebiyat Testi Bu 10 soruluk test ile ne kadar şiir sever olduğunu öğren!     Diğer testlerimiz için...

İçerik: Geleceği Uzayda Arayan Uzay Şirketleri İçerik: Geleceği Uzayda Arayan Uzay Şirketleri
Astronomi2 hafta Önce

Geleceği Uzayda Arayan Uzay Şirketleri

Geleceği Uzayda Arayan Uzay Şirketleri Dünyada var olduğumuz günden beri hep merak içinde olmuşuzdur. İnsanlık, ilk olarak çevresini tanımaya ve...

Bir Mtpa Projesidir © 2019-2020