Bize Ulaş!

Biyografi

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Pablo Escobar, tutkuyla sevdiği karısını, kızını ve oğlunu ölümüne dek yanından ayırmayan meşhur bir Kolombiya uyuşturucu imparatoruydu.

Pablo Emilio Escobar Gaviria uyuşturucu kaçakçılığıyla ABD’ye giren uyuşturucunun yüzde 80’ini kontrol altına alarak hesabı bile zor yapılabilen bir servetin sahibi oldu, bu yüzden Forbes dergisinde dünyanın zengin 10 kişisinden biri oldu. 

Paylaşılma Tarihi :

,

İçerik: Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

 “Kolombiya’da bir mezarda olmak Amerika’da bir hücrede olmaktan iyidir.”

– Pablo Escobar

 (1949-1993)

 

Pablo Escobar, tutkuyla sevdiği karısını, kızını ve oğlunu ölümüne dek yanından ayırmayan meşhur bir Kolombiya uyuşturucu imparatoruydu.

Pablo Emilio Escobar Gaviria uyuşturucu kaçakçılığıyla ABD’ye giren uyuşturucunun yüzde 80’ini kontrol altına alarak hesabı bile zor yapılabilen bir servetin sahibi oldu, bu yüzden Forbes dergisinde dünyanın zengin 10 kişisinden biri oldu. 

Escobar, 1970’lerin başında kokain ticaretine girdi, Medellin Kartelini oluşturmak için diğer suçlularla iş birliği yapmak zorunda olan Escobar bunu çok iyi yapacaktı. Yardım projelerine katılması ve futbol kulüplerine sponsor olması ile çok büyük bir popülerlik kazandı, ancak daha sonra binlerce kişinin öldürülmesiyle sonuçlanan terör kampanyaları kendisine karşı bir nefret kampanyası başlatıldı. 

Pablo Emilio Escobar Kimdir? - wikikultur.com

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Pablo Escobar (Fotoğraf: STF / AFP / Getty Images)

Fotoğraf: Getty Images

[the_ad id=”1961″]

 

Doğum günü

Pablo Escobar, 1 Aralık 1949’da Kolombiya’nın Antioquia kentindeki Rionegro şehrinde doğdu. Ailesi daha sonra Envigado banliyösüne taşındı. 

Escobar mütevazı bir aileden gelmişti. Babası bir köylüydü ve çiftçi olarak geçimini sağlıyordu, annesi ise öğretmendi. Escobar, küçük yaşlardan itibaren büyük adam olmak isteyen uyuşturucu lordu, benzersiz bir hırsla doluydu. 

Erken dönem

Escobar, suç yaşamına erken başladı ilk olarak mezar taşı hırsızlığı ve sahte diploma işine giren Escobar zamanla araba çalmaya ve akabinde kaçakçılık işine girer. 

Escobar’ın ilk önceliği Kolombiya’nın kaçak sigara pazarının kontrolünü ele geçirmek oldu üst düzey bir rol oynadığı “Marlboro Savaşları” sırasında ise bu çaba zirvedeydi ve boşa gitmeyecekti. Yaşadığı bu deneyim, gelecekteki narkotik krallığı için değerli bir eğitim alanı oldu.

Escobar’ın Karısı, Oğlu ve Kızı

1976’da Pablo Escobar, 15 yaşındaki Maria Victoria Henao ile evlendi. Çiftin iki çocuğu oldu. Oğlu, Juan Pablo Escobar ve kızı Manuela. 

Bugün Escobar’ın oğlu Juan Pablo, Sebastian Marroquin adını kullanan motivasyonel bir konuşmacıdır. 

Marroquin mimarlık okudu ve 2015’te bir kitap yayınladı, Pablo Escobar: Dünyanın en ünlü uyuşturucu kralı. Bu kitapta, babasının intihar ettiğini de iddia ediyor. 

Agence France-Presse röportajında Marroquin, “Babam taklit edilecek bir insan değil” demişti.

Pablo Emilio Escobar Kimdir? - wikikultur.com

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Timothy Ross / The LIFE Images Collection / Getty Images

(Escobar’ın Hacienda Nápoles olarak bilinen yemyeşil ve geniş arazisi, dünyanın dört bir yanından gelen egzotik hayvanlarla dolu bir hayvanat bahçesi ve bahçelerinden birinde büyük bir dinozor heykeli içeriyordu. Timothy Ross / The LIFE Images Collection / Getty Images )

Medellin Karteli

Kolombiya’nın kokain ticaretine hükmetmesi şans eseri değildi. 1970’lerin başında başlayan ülke, esrar için en önemli kaçakçılık alanı haline geldi .

İçerik: Pablo Emilio Escobar Kimdir?
Narcos dizisinde ‘Medellin’

Kokain pazarı geliştikçe, Kolombiya’nın coğrafi konumu, bu iş için ne kadar uygun olduğunu kanıtladı. Güney Amerika’nın kuzey ucunda, Peru ve Bolivya’nın gelişen merkezleri arasında yer alan ülke, uyuşturucunun en büyük pazarı olan ve ABD’ye kuzeye kısa bir yolculuk uzaklığında olunca küresel kokain ticaretine hâkim oldu.

Escobar, kokain ticaretinin kontrolünü ele geçirmek için hızla hareket etti. 1975’te Kolombiya’nın Medellin şehrinden uyuşturucu kaçakçısı Fabio Restrepo’yu öldürdü. Öldürür öldürmez, hemen iktidara el koyan ve Restrepo’nun operasyonunu dünyanın hiç görmediği bir şeye genişleten Escobar, bir imparatorluk inşaa etmekteydi.

[the_ad id=”1961″]

Escobar’ın önderliğinde Bolivya ve Peru’da çok miktarda kokain macunu alındı, işlendi ve Amerika’ya ulaştırıldı. Escobar, ünlü Medellin Kartelini oluşturmak için küçük bir grupla çalışmaya başladı.

1980’lerin ortalarında, Escobar’ın tahmini net değeri 30 milyar dolardı ve Forbes tarafından dünyadaki en zengin 10 kişiden biri olarak seçildi. Nakit o kadar fazlaydı ki, Escobar parasını almak için bir Learjet aldı.

O sırada Escobar, Amerika Birleşik Devletleri’ne kaçakçılığın yüzde 80’inden fazlasını kontrol ediyordu, her gün 15 tondan fazla kaçakçılığını yapan Medellin Karteli’nin kazancı haftada 420 milyon dolara ulaştı.

Escobar’ın serveti ve şöhreti büyüdükçe, lider olarak görülme hayalleri artıyordu. Bazı yönlerden, fakir halkın sosyal programlarını genişletmek için para harcadığı için birçok yerel halk tarafından Robin Hood’a benzer bir figür olarak tanındı.

Escobar’ın Kısa Süreli Politikası

Escobar, genç bir adam olarak devamlı olarak arkadaşlarına ve ailesine Kolombiya cumhurbaşkanı olmak istediğini söylerdi. Tüm bunlara rağmen, servet ve meşruiyet yolunda suç işliyordu.

Pablo Emilio Escobar Kimdir? - wikikultur.com

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

1982’de Escobar, Kolombiya Kongresi’ne alternatif bir üye olarak seçildi. Ancak servetinin nedenleri gizli kalamadı ve seçilmesinden iki yıl sonra istifaya zorlandı. Escobar’ın ünlü geçmişini açığa vuran adalet bakanı daha sonra katledildi.

Pablo Escobar kaç kişiyi öldürdü?

Escobar, politikacılar, memurlar, gazeteciler ve sıradan vatandaşlar da dahil olmak üzere binlerce insanın ölümünden sorumluydu.

Pablo Emilio Escobar Kimdir? - wikikultur.com

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Kolombiya’nın cumhurbaşkanı olma şansını yakalamadığını ve ABD’nin yakalanmasını ve iadesini talep etmesini istediğini fark ettiğinde Escobar, Kolombiya siyasetini etkilemek umuduyla düşmanlarına öfkesini salıverdi. Hedefi, ticaretten vazgeçme karşılığında uyuşturucu baronları için iade edilmeyen bir madde ve aftı.

Escobar’ın terör kampanyası, üç Kolombiyalı cumhurbaşkanı adayının, bir avukat generalin, hakimlerin ve 1000’den fazla polis memurunun hayatına mal oldu. Ayrıca Escobar, 1989’da 100’den fazla kişiyi öldüren bir Kolombiyalı jet uçağının bombalanmasının arkasındaki beyin olarak gösterildi.

Escobar’ın dehşeti sonunda kendisine karşı kamuoyuna açıkladı ve uyuşturucu kaçakçılarının ittifakının dağılmasına neden oldu.

Cezaevi: ‘La Catedral’

Haziran 1991’de Escobar, Kolombiya Devlet Başkanı Cesar Gaviria hükümetine teslim oldu. 

Buna karşılık, iadesi tehdidi kaldırıldı ve Escobar’ın çalışanlarından seçtikleri adamlar tarafından korunan “La Catedral” adlı kendi lüks hapishanesini inşa etmesine izin verildi. Hapishane istediği gibi yapıldı. İçerisinde futbol sahası bile bulunan hapishanede bir kumarhane, spa ve gece kulübü bile vardı.

Pablo Emilio Escobar Kimdir? - wikikultur.com

Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Ancak 1992 yılının haziran ayında Escobar, yetkililer onu daha standart bir tutma tesisine taşımayı denediğinde kayıplara karıştı. Uyuşturucu lordu için 16 ay sürecek bir insan avı, işte o gün başlamış oldu. 

Bu süre zarfında, Escobar’ın hapsedilmesi sırasında parçalanmaya başlayan Medellin Karteli’nin, bürolarını basıp liderlerini tek tek öldürdü ve öldürme hızını giderek daha da arttırdı.

[the_ad id=”1961″]

 

Ölüm

Bu akılalmaz kaçış sürerken Escobar’ın ailesi Almanya‘ya sığınma talebinde bulundu lakin bu reddedildi ve sonunda bir Bogota oteline sığınmak zorunda kaldılar.

Escobar’ın kendisi ailesi kadar şanslı değildi. Kolombiya polisi sonunda 2 Aralık 1993’te Medellin’de bir orta sınıf mahallede kaçak Pablo Escobar’ı yakaladı. 

Bir koşuşturma başladı ve Escobar bir dizi çatı katından kaçmaya çalışırken o ve koruması vurularak öldürüldü.

İçerik: Pablo Emilio Escobar Kimdir?
 (Fotoğraf: JESUS ​​ABAD-EL COLOMBIANO / AFP / Getty Images ) Pablo Emilio Escobar Kimdir? 

 

Escobar’ın Ölümünden Sonra

Escobar’ın ölümü Medellin Karteli’nin ve Kolombiya’nın kokain ticaretindeki merkezi rolünün ölümünü hızlandırdı. 

Onun sonu, ülkenin hükümeti ve dünyanın diğer bölgeleri tarafından kutlandı. Ailesi polis koruması altına alındı. 

Yine de birçok Kolombiyalı ölümünün yasını tuttu. Escobar’ın cenazesinde 25.000’den fazla insan toplandı ve izdiham çıktı. 

Escobar’ın cenazesinde The New York Times’ın haberinde bir cenaze uzmanı “Evleri inşa etti ve yoksullara değer verdi” dedi. “Gelecekte, insanlar bir aziz olacak şekilde dua etmek için mezarına gidecekler.” 

‘El Patron del Mal’

Pablo Escobar, popüler bir 2012 Kolombiyalı televizyon dizisi El Patron del Mal’ın konusuydu. 

Program her ikisi de Escobar veya yardımcıları tarafından öldürülen aile üyeleri olan Camilo Cano ve Juana Uribe tarafından hazırlandı. 

‘Narcos’

Pablo Escobar’ın yakalanmasında en çok emeği olanlardan ikisi olan, iki Amerikan Uyuşturucu Enforcement ajanı, Steve Murphy ve Javier Peña idi. Hikayeleri, 2015 Netflix serisi Narcos’un  bir bölümünü oluşturdu .

İçerik: Pablo Emilio Escobar Kimdir?

Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi’nde çalışan Meksikalı bir ajan olan Javier Pena, ünlü Kolombiyalı uyuşturucu kaçakçısı Pablo Escobar’ı yakalamak için Birleşik Devletler tarafından Kolombiya’ya yollanır. 
Escobar’ın gerçek hayat hikayesinden uyarlanan dizi, dünya çapına yayılmış bir uyuşturucu şebekesini engellemeye çalışan kolluk kuvvetlerini konu ediniyor.

HIZLI BİLGİLER

İSİM

Pablo Escobar

DOĞUM GÜNÜ

1 Aralık 1949

ÖLÜM TARİHİ

2 Aralık 1993

BİLİYOR MUSUN?

80’li yılların ortalarında kokain ticaretinin yükselişinde, Pablo Escobar net değeri 30 milyar dolar olan ve yaşayan en zengin insanlardan biriydi.

BİLİYOR MUSUN?

Escobar, çocukluğundan beri Kolombiya’nın cumhurbaşkanı olmayı hayal etmişti.

BİLİYOR MUSUN?

Escobar, başlangıçta hayır kurumları ve yardımları nedeniyle Kolombiyalılar arasında popülerdi, ancak daha sonra binlerce cinayetle sonuçlanan terör kampanyaları, ona karşı kamuoyu nefreti topladı.

BİLİYOR MUSUN?

Escobar, 2 Aralık 1993’te bir Medellin mahallesinin çatı katında, Kolombiyalı polisler tarafından öldürüldü.

DOĞUM YERİ

Antioquia, Kolombiya

ÖLÜM YERİ

Medellin, Kolombiya

Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle.

Sağlıcakla…

Okumaya Devam Et
Yorum İçin Tıkla

Bir Cevap Yazın

Edebiyat

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Paylaşılma Tarihi :

,

Yazar :

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Şans Tanımamız Gerekenler listesinde artık şairlerimizde var. Biliyorsunuz ki Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ülkü Tamer yer almıştı. Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin sıradaki şairi ise Melih Cevdet Anday. Şiir severlerin, yeni bir soluk arayan insanların mutlaka okuması ve dinlemesi gereken şairlerden birisidir. Onun şiirlerinde kendimizi bulabiliriz.

Melih Cevdet Anday, ismi bile insana ayrı bir hava yaşattırıyor çok büyük ve çok değerli bir isim sayısız eser sayısız çeviri ve daha niceleri bu isimde toplanmış. Şiirlerin duygusal değil de akılcı şairidir Melih Cevdet Anday, bu durumlar şiirler için çok zor durumdur. Düşünsenize şiir yazıyorsunuz ama duygusallık ikinci planda, gerçekten zor iş.

Fransız Devrimi Nedir? Fransız Devrimi Nasıl ve Ne Zaman Başlamıştır?

Melih Cevdet Anday, 13 Mart 1915 de İstanbul’da dünyaya gelmiştir.

Çocukluk yılları Kadıköy’de geçen Anday, lise eğitimi için Ankara’ya gitmiş ve burada Garip akımının bir diğer savunuları olan Orhan Veli Kanık ve Oktay Rıfat gibi isimler ile tanışmıştır. Benim için bu değerli üç şairimiz Türk şiirinin en güçlü isimleridir.

Lise mezuniyetinden sonra hukuk eğitimi almaya başlayan Melih Cevdet Anday, Devlet Demiryolları’ndaki görevinden ötürü eğitimini yarıda bırakmıştır. 1936’da Varlık Dergisinde Ukde adını verdiği şiirini yayımladı ve devamında Ses, Yaprak, Yeditepe, Papirüs, Yeni Ufuklar, Yeni Dergi, Soyut, Ataç, Dönem, Yön gibi dergilerde de aynı şiiri yayınlanmıştır. Garip hareketine bağlı olarak verdiği eserlerde uyak ile ölçü kaygısı olmadan eser vermeye devam etmiş, duygu anlayışı ile diğer iki önemli garip akımı öncüsü olan Orhan Veli ve Oktay Rıfat’tan ayrılmıştır. Ve bu olayda zamanla Garip akımından uzaklaştırmıştır.

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Çok Güzel Şey

Yaşamak güzel şey doğrusu
Üstelik hava da güzelse
Hele gücün kuvvetin yerindeyse
Elin ekmek tutmuşsa bir de
Hele tertemizse gönlün
Hele kar gibiyse alnın
Yani kendinden korkmuyorsan
Kimseden korkmuyorsan dünyada
Dostuna güveniyorsan
İyi günler bekliyorsan hele
İyi günlere inanıyorsan
Üstelik hava da güzelse
Yaşamak güzel şey
Çok güzel şey doğrusu.

Melih Cevdet Anday’ın en sevdiğim özelliği 1950’li yıllardan itibaren şiirlerini romantik ögelerden kurtartıp daha çok sosyal sorunlara dayandırmıştır.  Şiirlerini simge ve imge ile bol bol zenginleştirmiştir.

Çeşitli gazetelerde editörlükte yapan Anday şiirin yanı sıra; tiyatro, deneme ve roman alanında çeşitli eserler vermiştir hatta 1955 yıllarında Yunan Mitolojisine merak salan şair şiirlerinde mitolojik unsurlara da yer vermiştir.

Hasret Gültekin: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #16

Paris’te UNESCO Genel Merkezi Kültür Müşaviri olarak görev aldı.

Hasan Ali Yücel’in tavsiyesiyle Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğüne memur olarak atanan Anday, 1942’den itibaren Ankara’da Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlüğünde danışmanlık, Ankara İl Halk Kütüphanesi’nde memurluk ve çevirmenlik yaptı. Daha sonra İstanbul’a yerleşen Anday, 1953-1954’te “Akşam” gazetesinde sayfa sekreteri olarak çalıştı ve gazetenin sanat-edebiyat sayfasını hazırladı. Başarılı yazar, 1958-1964 yıllarında Tercüman, Büyük Gazete ve Cumhuriyet gazetelerinde yazılarını kaleme aldı. İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü fonetik-diksiyon öğretmenliğine 1954’te başlayan Anday, 1977’de emekli oldu. Melih Cevdet Anday, 1964-1969 yıllarında TRT Yönetim Kurulu üyeliğinde bulunurken, 1979’da ise UNESCO Genel Merkezi Kültür Müşaviri olarak Paris’e gitti.

Solunum ve böbrek yetmezliği tanısıyla Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi’ne kaldırılan Melih Cevdet Anday, 28 Kasım 2002’de 87 yaşındayken öldü. Büyükada mezarlığında toprağa verildi. Geçtiğimiz hafta ölüm yıldönümü olan şair arkasında sayısız eser ve sayısız kendisine hayran insan bıraktı.

Yaz Sonu Şiirleri

Dün gece yağmur yağdı kente,
Sonra sabah, güneşte ayıklanmış,
Bir kahvede düşünüyorum,
Sen geleceksin ya, dalgınlık
Kopuverdi bir daldan, sallanarak
Geçen bayrak açmış bir bulut,
Sonra ikindi ve akşam, bakarsın,
Uyurken bir daha o yağmur

Eserleri

Şiirleri

  • Garip (1941, Orhan Veli ve Oktay Rifat’la birlikte)
  • Rahatı Kaçan Ağaç (Ölmez Eserler, 1946)
  • Telgrafhane (Yeditepe, 1952)
  • Yan yana (Yeditepe, 1956)
  • Kolları Bağlı Odysseus (Yeditepe, 1962)
  • Göçebe Denizin Üstünde (Cem, 1970)
  • Teknenin Ölümü (Sander, 1975)
  • Sözcükler (İş Bankası, 1978, toplu şiirler)
  • Ölümsüzlük Ardında Gılgamış (Ada, 1981)
  • Tanıdık Dünya (Adam, 1984)
  • Güneşte (Adam, 1989)
  • Yağmurun Altında (Adam, 1995)
  • Sözcükler (Everest Yayınları, 2007, Bütün Şiirleri)

Mitolojik Hikaye: Persephone ve Hades Hikayesi

Şiir Çevirileri

  • Annabel Lee – Edgar Allan Poe
  • Atlının Türküsü – Federico Garcia Lorca
  • Ben de – Langston Hughes
  • Bir Zenci Kızın Türküsü – Langston Hughes
  • Çayhane – Ezra Pound
  • Gece. Şehir Uyumuş. – Aleksandr Blok
  • Hürriyet – Paul Éluard
  • Kanun – Wystan Hugh Auden
  • Pan Öldü – Ezra Pound
  • Şiir Sanatı – Paul Verlaine

Romanları

  • Zifaftan Önce (1957 – Murat Tek adıyla)
  • Yağmurlu Sokak (1959 – Murat Tek adıyla)
  • Dullar Çıkmazı (1962 – Murat Tek adıyla)
  • Bir Gecede Üç Erkek (Murat Tek adıyla)
  • Aylaklar (Remzi, 1965)
  • Gizli Emir (Bilgi, 1970)
  • İsa’nın Güncesi (Hürriyet, 1974)
  • Raziye (Altın, 1975)
  • Meryem Gibi (Simavi, 1991)
  • Birbirimizi Anlayamayız (Simavi, 1992)

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Roman Çevirisi

  • Buz Sarayı (1973 – Tarjei Vesaas)
  • Ölü Canlar (1982 – Gogol)
  • Babalar ve Oğullar (1983 – Turgenyev)

Deneme ve Diğerleri

  • Doğu, Batı (Ataç, 1961)
  • İngiliz Edebiyatından Denemeler (Oluş,1964)
  • Konuşarak (Dönem, 1964)
  • Gelişen Komedya (Çan, 1965)
  • Sovyet Rusya (Gerçek, 1965)
  • Yeni Tanrılar (Çağdaş, 1974)
  • Sosyalist Bir Dünya (Çağdaş, 1975)
  • Dilimiz Üstüne Konuşmalar (TDK, 1975)
  • Maddecilik ve Ülkücülük (Sander, 1977)
  • Anadolu’da ve Sosyalist Ülkelerde (Çağdaş, 1977)
  • Yasak (Çağdaş, 1978)
  • Paris Yazıları (Adam, 1982)
  • Açıklığa Doğru (Adam, 1984)
  • Akan Zaman, Duran Zaman (Adam, 1984)
  • Sevişmenin Güdüklüğü ve Yüceliği (Çağdaş, 1990)
  • Yiten Söz (Adam, 1992)
  • Aldanma ki (Remzi, 1992)
  • Geleceği Yaşamak (Adam, 1994)
  • İmge Ormanları (Adam, 1994)

Şiir Üzerine Yazılar

  • Anlamın Anlamı
  • Çağlar Geçiyor
  • Şiir Üzerine
  • Şiirin Vazgeçilmez Üç Dönemi
  • Şiirin Anlamı
  • Uzun Şiir – Kısa Şiir
  • Yarın Düşüncesi

Tiyatro Oyunları

  • İçerdekiler (1965)
  • Mikadonun Çöpleri (1967)
  • Yarın Başka Koruda
  • Dikkat Köpek Var
  • Ölüler Konuşmak İster
  • Müfettişler (1972)
  • Ölümsüzler (1984)

 

Ödülleri

  1. 1970 TRT Roman Armağanı (Gizli Emir ile)
  2. 1973 TDK Çeviri Ödülü (Buz Sarayı ile)
  3. 1976 Yeditepe Şiir Armağanı (Teknenin Ölümü ile)
  4. 1978 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Sözcükler ile)
  5. 1981 İş Bankası Büyük Ödülü (Ölümsüzlük Ardında Gılgamış ile)
  6. 1984 Enka Sanat Ödülleri (Mansiyon – Ölümsüzler ile)
  7. 1991 TÜYAP Onur Ödülü
  8. 2000 Aydın Doğan Vakfı Şiir Ödülü

 

Kendisine, hayatımıza kattığı güzel şiirler, acılarımıza katıldığı ortaklığı ve yüreğimizi bir nebze hafifletebildiği için wikikültür ailesi olarak teşekkür ediyoruz. Kendisini iç rahatlığı ile başkalarına tavsiye edebilmenin mutluluğu içindeyiz. Yeni bir Şans Tanımanız Gereken Şairler yazımızda görüşmek dileğiyle, esen kalın, sevgilerle…

Bizi Twitter’dan takip etmek için tıklayınız.

Tavsiye İçerik

Steam Ödülleri 2020

Okumaya Devam Et

Edebiyat

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Paylaşılma Tarihi :

,

Yazar :

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair

Şans Tanımamız Gerekenler listesinde artık şairlerimizde var. Biliyorsunuz ki Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Birhan Keskin yer almıştı. Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin sıradaki şairi ise Ülkü Tamer. Şiir severlerin, yeni bir soluk arayan insanların mutlaka okuması ve dinlemesi gereken şairlerden birisidir. Onun şiirlerinde kendimizi bulabiliriz.

Çok hassas ve kibar bir insandır Ülkü Tamer.

İkinci Yeni akımının en çocuksu en masum şairiyle karşı karşıyayız efendim. İlham kaynağı genellikle çocuklar, bitkiler, hayvanlar ve bunların yanı sıra yalnızlık, insan olmuştur. Hayatı boyunca hayvanlar ile iç içe olmuştur. Şairliğinin yanı sıra iyi bir güvercin ustasıdır.  Çocuk yönünü hep yaşattı çünkü çocuklar dünyayı güzelleştiren en önemli faktörlerin başında geliyordu onun için.

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Hayatı

1937’de Gaziantep’te dünyaya gelmiştir; çocukluğu ve ilköğrenim yılları bu kentte geçmiştir. Ortaöğrenimine İstanbul’da devam etmiştir. Robert Kolej’den 1958 yılında mezun olmuştur. Lise yıllarında şiirleri edebiyat dergilerinde yayımlanmaya başlamıştır. Öğrenimine bir süre Gazetecilik Enstitüsü’nde devam etmiştir. 1964-1968 yıllarında oyunculuk yapmıştır. Milliyet Yayınları’nda danışman-editör olarak çalışmıştır. Yayıncılık ve çevirmenlik yapmış; Milliyet, Karacan Yayınları’nı yönetmiştir. Milliyet Çocuk ve Sanat Olayı dergilerini çıkarmıştır. Yetmişin üzerinde kitap çevirmiştir.

Ülkü Tamer’in Gecede şiiri;

Kararmaya durdu mu ortalıklar
Büyük mor bir ışık yalın kat yüreğinde
Oysa birçokları yalnız gecede
Yaşar en ışıksız yerini bölünerek
Unuttuğu bir şey vardır başkalarının
Oysa bir yerlerde hepsini duyar
Üşür gecelerden bir ince yürek

Ama dağ başında bir yalnız diken
Ama tepelerde iri bir rüzgar
Yaşamazlar birçokları gecede
Karanlık gölgeler düşer yollara
Sonra geçip bütün korkulardan, karanlıklardan
Yiğitçe karşı koyar da bir ince yürek
Yansıyan duru ışıklar gibi iyimserliği
Geçer uzak güneşlerden, sulardan.

Şiire çocuklu yaşlarda başladı;

Çocukluğundan beri yazan şairimizin ilk şiiri henüz 17 yaşındayken “Dünyanın Bir Köşesinden Lucia”, 1954’te Avni Dökmeci’nin yönetimindeki “Kaynak” dergisinde yayımlandığında uzun bir yola çıkacağını biliyordu aslında Ülkü Tamer. İlk önce kendini Garip akımında hissetmişi lakin İkinci Yeni’nin yarattığı hava onu da içine çekmiştir.

İkinci Yeni akımının en genç ismiydi Ülkü Tamer ve diğer şairler kadar tanınmıyordu lakin öyle güzel şiirler sundu ki akımın öne çıkan isimlerinden biri olmaya başardı. Çok geniş bir yelpazeye sahipti Ülkü Tamer batı edebiyatına da oldukça hâkimdi lakin o hep geleneksel hal edebiyatı tınısını ustalıkla korumuştu.  Şiirlerinde, ölüm, yalnızlık, acı, yabancılaşma, özgürlük gibi her bir insani duygu ön plandaydı. Çünkü onun için insan kavramı önemliydi.

Dediğimiz gibi geniş bir yelpazeye sahip olan Ülkü Tamer sinema ile de çok içli dışlıydı bu da şiirlerine öyküleme olarak yansıyordu. Şiirlerinde insani burgular hep karşıma çıkar yalnızlık onun beslendiği diğer bir kavramdır. Şiirleri 1954’ten itibaren “Kaynak”, “Pazar Postası”, “Yeditepe”, “Yeni Dergi”, “Papirüs”, “Sanat Olayı” gibi birçok dergide yayımlandı. İlk şiir kitabı “Soğuk Otların Altında”ydı ve 1959’da çıktı. Yayımladığı 7 şiir kitabını ise, 1986’da “Yanardağ Üstündeki Kuş” adını verdiği eserinde bir araya getirecekti.

Ülkü Tamer’in Uyku şiiri;

Bana çiçek gönderme
Bir kuş ağacı gönder
Dallarında gezinsin
Kül rengi güvercinler

Konsunlar yastığıma
Uyutmak için beni
Sırtlarında kuş tüyü
Gagalarında ninni

Kaldırıp yatağımı
Uçursunlar göklere
Kendimi yıldızlarda
Bulayım birdenbire

Bana çiçek gönderme
Bir kuş ağacı gönder
Alnıma dokunanlar
İyileşmiş desinler

İçerik: Sosyal Mesafeli Banka Kuyrukları

Tomris Uyar & Ülkü Tamer

Şairlerin hayran olduğu kadın olan Tomris Uyar’ın aklını çelen ilk isim olmuştu Ülkü Tamer. Onlar kolejden itibaren birbirini seviyordu aslında ve her şey onlar için yolunda giderken “Ekin” adını verdikleri bebekleri sütten boğulunca büyük bir yıkıma gittiler ve bu olay evliliklerinin sonunu getirdi. Ülkü Tamer daha sonra Neslihan hanım ile ikinci evliliğini yaptı.

Yaşayan en önemli şairlerimizden biri olan Ülkü Tamer, Bodrum’da Turgut Reis Mahallesi’ndeki evinde yaşıyordu; 81 yaşındaydı. Yaşlılığında getirdiği rahatsızlıkla, Tamer, 1 Nisan 2018’de, evinde hayata gözlerini kapamıştır.

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Eserleri

Şiir

Soğuk Otların Altında (1959)
Gök Onları Yanıltmaz (1960)
Ezra ile Gary (1962)
Virgülün Başından Geçenler (1965)
İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür (1966)
Sıragöller (1974)
Seçme Şiirler (1981)
Antep Neresi (1986)
Yanardağın Üstündeki Kuş (1986, toplu şiirler)

Öykü

Alleben Öyküleri (1991 Yunus Nadi Öykü Armağanı)
Tarihte Yaşanmamış Olaylar (2016)

Anı

Allaben Anıları (1997)
Yaşamak Hatırlamaktır (1998)
Bir Gün Ben Tiyatrodayken (2003)

Antoloji

Çağdaş Latin Amerika Şiiri Antolojisi (1982)

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Kendisine, hayatımıza kattığı güzel şiirler, acılarımıza katıldığı ortaklığı ve yüreğimizi bir nebze hafifletebildiği için wikikültür ailesi olarak teşekkür ediyoruz. Kendisini iç rahatlığı ile başkalarına tavsiye edebilmenin mutluluğu içindeyiz. Yeni bir Şans Tanımanız Gereken Şairler yazımızda görüşmek dileğiyle, esen kalın, sevgilerle…

Bizi Twitter’dan takip etmek için tıklayınız.

Tavsiye İçerik

Yunan Tanrıları: Yunan Mitolojisinde 30 Yunan Tanrısı Listesi

Okumaya Devam Et

Arkeoloji

Lirik Şiirin Kraliçesi Sappho ve Sappho’yu Bizimle Tanıştıran Cevat Çapan

Paylaşılma Tarihi :

,

Yazar :

Bu yazımızda Lirik Şiirin kraliçesi Sappho’yu ve onun “Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen” isimli şiir kitabının çevirmeni Cevat Çapan’ı ele aldık.

Yazımız çeşitli akademik kaynaklar üzerinden hazırlanmıştır. Yazımızın sonunda kaynaklar belirtilmektedir. Antik Çağ Kaynakları dersi için hazırlanan bu yazı, ödevi hazırlayanın izni olmadan kopyalanamaz. Çünkü bu yazı dersin ödevidir ve öğreticisinin izni ile paylaşılmaktadır. Eğer daha fazla bilgiye ulaşmak isterseniz lütfen şu makaleleri okuyunuz;

Kitap Hakkında

Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen kitabı 2008 yılında Cevat Çapan çevirisiyle Can Yayınları tarafından basılmış bir şiir kitabıdır. Cevat Çapan, çeşitli çeviriler arasından şair ve klasik filolog olan Mary Barnard’ın kitabından Türkçeye çeviri yapmıştır. Bu kitap 128 sayfadan oluşmaktadır. Kitap Eylül 2020’de 3. Baskısını 500 kitap olarak yapmıştır. 12.5×19.5 boyutlarında, 2. Hamur tipindedir.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Cevat Çapan

Kitabın çevirmeni Cevat Çapan 1933 Kocaeli/Darıca doğumludur. Robert Koleji ve Cambridge Üniversitesi İngiliz Edebiyatı Bölümü mezunudur. 1960 yılından itibaren İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde uzun yıllar öğretim üyesi olarak görev almıştır. 1968’de doçent, 1975’te profesör olmuştur. Güzel Sanatlar Akademisi, Boğaziçi, Anadolu ve Marmara Üniversitelerinde dersler vermiştir. 1960 yılından itibaren dünya edebiyatındaki önemli şairleri dilimize kazandırmıştır.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

1996 yılında Yeditepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nde kurucu dekanlık yapmış ve İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü kurmuştur. Burada 16 yıl boyunca İngiliz Edebiyatı ve Dünya Tiyatrosundan dersleri vermiştir. Bu bölümden emekli olmuştur. Kendisi şair, çevirmen, akademisyen ve oyuncudur. Çapan’ın ayrıca;

  • Doğal Tarih (1989)
  • Sevda Yaratan (1994)
  • L’hiver est fini (1996)
  • Ne Güzel Yolculuktu Aklımdan Çıkmaz (2001)
  • Bana Düşlerini Anlat ( 2007 )
  • Şiir Çevir Denize At ( 2008)
  • Ara Sıcak ( 2009 )
  • Su Sesi ( 2013 )
  • Son Duraktan Bir Önce (2017)
  • Başka Bir Coğrafyadan (2020)

İsimlerinde toplam 10 kitabı vardır.

  • 1986 Behçet Necatigil Şiir Ödülü (Dön Güvercin Dön ile)
  • 2008 Altın Portakal Şiir Ödülü (Bana Düşlerini Anlat)
  • 2015 Mersin Kenti Edebiyat Ödülü
  • 2016 Afife Jale Tiyatro Ödülleri Onur Ödülü
  • 2017 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü
  • 2017 Erdal Öz Edebiyat Ödülü
  • 2018’de Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü ve Metin Altıok Şiir Ödülü’nü aldı.

Toplam 7 adet ödülü vardır.

Eşkıya ve Av Mevsimi gibi filmlerde konuk oyunculuk yapmıştır.

Cumhuriyet Gazetesi’nin kitap ekinde “Şiir Atlası” adlı köşesinde hâlâ Dünya Edebiyatı’ndan şiirleri çevirmeye devam ediyor.

Sappho Hayatı

Sappho MÖ 7. Yüzyıllarda Brooklyn Müzesinin verdiği tarihe bakarsak MÖ 625-570 yaşamış Lesbos doğumlu kadın şairdir. Lesbos Adası günümüz adıyla Midilli Adası olarak geçmektedir. Lesbos Adası’nda aristokrat bir aileden geldiği düşünülmektedir. Sappho hakkında bilinenler sınırlıdır.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Eresos Kenti’nde doğmuş olan Sappho’nun üç erkek kardeşi olduğu bilinmektedir (Edmons, 1928; Kivilo, 2010). Sappho’nun şiirlerinde de adı geçen Kharaksos adlı kardeşinin Mısır’da Naukratis’e deniz yoluyla ünlü Lesbos şaraplarını ihraç ettiği Strabon tarafından da bildirilir (Str., Geog., 17.1.33).

Sappho’nun çocukluğu ya da daha sonra Platon tarafından onuncu Mousa olarak anılmasına neden olacak şairliğine ilişkin aldığı eğitime dair bilinen herhangi bir şey yoktur. Ancak aristokrat ya da en azından zengin bir ailenin kızı olması, üç erkek kardeşinin olması ve Aiol kültür bölgesinin önemli bir adası olan Lesbos’ta doğması gibi nedenlerle birtakım çıkarımlarda bulunmak olasıdır. (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 150)

Özel hayatına ilişkin bilgilerin oldukça tartışmalı ve kesinlikten uzak olduğu görülen Sappho’nun Andros Adası’ndan Kerkylas adında zengin bir adamla evlendiği düşünülmektedir (Johnson, 2007: 23). Sappho’nun kendi şiirlerinden de bildiğimiz kadarıyla Kleis adında bir kızı vardır.

Hayatının çoğunu evlenmemiş genç kadınlar için kurduğu okulun bulunduğu Lesbos’ta geçirdiği, kendisine ilişkin rivayetler arasındadır. Tabii kendisi için Aphrodit’in rahibesi de deniyor. Hatta bazı yazarlar onu sadece şair bazıları ise bakire bir öğretmen olarak tanımlıyor.

Thiasos adı verilen ve genç kızlara seçkin bir kadın olmanın inceliklerinin öğretildiği bu okullarda, Sappho’nun çağdaşı olan diğer şair kadınların da eğitmenlik yaptığı bilinmektedir. Tüm bunların ışığında, Sappho’nun bir ‘Thiasos’da genç kızlara eğitim vermekte olduğu fikri bizce de en akla yakını görünmektedir. (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 157)

Sappho’un, muhtemelen MÖ 604-591 yılları arasında Lesbos’tan ayrılmak zorunda bırakıldığı (Marmor Parium, FGrHist 239 A 36; Kirk, 2008: 404; Kivilo, 2010), Sicilya’ya sürgüne gönderildiği ve Sicilya’da yerel halkın onun gelişi şerefine bir heykelini yaptırdığı da hayatı hakkında bilinenler içerisindedir (Cic., Verr., II 4; 126-127; Dubois, 1995:15).

Özellikle Yunan komedya yazarlarında rastlanan söylenceye göre Sappho, Phaon adındaki bir kayıkçıya olan aşkından dolayı, Epeiros kıyısı açıklarında, Yunan anakarasının batı sahillerinde yer alan Leukadia kayalıklarından atlayarak intihar etmiştir (Menan., Leu., fr. 1; Plin., NH, XXII, 20) Kanıtlarda nerede öldüğü yazılmasa da zamanının çoğunu geçirdiği Lesbos Adası’nda öldüğü düşünülmektedir.

Sappho’nun ölümünün tasvir edildiği ikinci görsel yazarımız Fatih Aras‘ın çizimidir.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Sappho öldükten sonra da her dönem adı anılmaya devam etmiştir. M.S. 2. ve 3. yüzyıllarda Roma eyaletlerindeki kentler, yerel kahraman ve o kentin geçmişteki önemli yurttaşlarını sikkeleri üzerinde betimlemekteydiler. Mytilene de sikkeleri üzerinde Pittakos, Alkaios ve liri ile birlikte Sappho’yu betimlemiştir (Wroth, 1894: 70; Richter, 1965: fig. 262).

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Sappho ve Şiirleri

Sappho’nun şiir dünyasındaki yerine bakmak gerekirse o aslında günümüzdeki Lirik şiirin yani Lirizmin temellerini atan bir şairdir. Lirik şiir tanımı; aşk, sevgi, ölüm, ayrılık konuları, ezberden ve düz okuma, nesnel yazılan, daktilo ölçekte, geçmişi, efsane-destan konularını işleyen şiir türüdür.

Sappho’nun şiirlerine Lirik şiir denmesinin asıl nedeniyse onun şiirlerini Lir adlı müzik aletiyle okumasından kaynaklanıyor. Zamanla Lirik şiir adını alan bir tür hâline geliyor. Lirik şiir müzik üzerine yerleştirilmiş, insanın kişisel duygu ve düşüncelerini yansıtır.

Onu dönemin diğer şairlerinden ayıran en önemli özelliği onun toplumsallıktan sıyrılmış ve bireyselliğe ulaşmış olmasıdır. O dönemde yaşayan insanlar kendi yaşamlarına büyük değerler biçmezlermiş. Kendini bütünden ayrı görmek bireyciliğin adımları olmuş.

“…Sappho kendi benliğinde yaşadığı duyumları dile getirmek gereksinimi duyan, bunu gerçekleştiren, insan duyumlarını özgürce açığa vurmak yoluna adımını atan kişidir.”(Azra Erhat)

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Şiirler dingin, duygusal, ışık dolu bir havaya sahiptir ve insanlara olduğu kadar doğaya karşı da duygularını dile getirir. Onun şiirinde doğa her yerdedir. Yıldızlı gece manzarası, rüzgârda sallanan bir dalın görünüşü onun ruhunda bambaşka yankılar uyandırmıştır (Bonnard, 2004: 121).

Sappho’un şiirlerinde aşk ve doğa konularına sıkça rastlarız. Ayrıca kişisel temaları, öğrencilerinden esinlenip onlara düğün türküleri, kendisini unutanlara sitem ettiği şiirler ve başka kız öğrenci gruplarına önderlik edip şiir yazan rakiplerine de şiir yazdığı bilinmektedir. Şiirlerini aiol lehçesiyle yazmıştır.

Bana göre onun şiirlerinin günümüze kadar tam ulaşmamasının 2 ana nedeni vardır. Birincisi;

Roma Dönemi’nde artık kullanılmayan bir dildir ve Bizans Dönemi’nde de şiirleri üzerine çalışılmamış olmasının nedenlerinden birinin bu olduğu düşünülmektedir.

Şiirlerinin akademik dünyadan kaybolması, katipler tarafından daha az üretilmesiyle sonuçlanmıştır ve bu da elimize ulaşan eserlerinin bu denli az olmasını açıklamaktadır. Günümüzde Sappho’nun şiirlerinin fragmanları okunabilmekte ve eksik kalan kısımları tahminler yoluyla tamamlanabilmektedir (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 155).

Aşağıdaki görsel “Sappho Lirini Öpüyor”, 19. yüzyıl Fransız ressamı Jules-Élie Delaunay’ın yağlı boya tablosudur.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

İkincisi ise Hristiyan kiliselerinin erotik öğeleri onaylamamaları yüzünden günümüze tam olarak gelememiştir. 1898’den sonra bulunan papirüs yazmaları şiirleriyle elimizdeki şiirleri daha da artmıştır. Ne var ki 28 dizelik “Aphrodite’ye Yakarış” şiiri dışında hiçbir şiir tam olarak günümüze ulaşmış değildir. (Cevat Çapan 2008: 14)

Sappho’nun günümüz eserlerine erişebiliyorsak bu paydanın en büyük kısmını oluşturan başka yazar ve şairlerin yaptığı alıntılardır diyebiliriz.

Sappho Öldükten Sonra

Sappho’nun elinde liri ile solo performanslar sergilediği tasvirler MÖ 5. yüzyıl Attika ikonografisinde karşımıza çıkan örneklerdir ki bunlar Lesboslu’nun sadece solo liriğinde eserler verdiğini destekler (Boardman 1975: fig. 311).

“…kadınlara sosyal hayatta pek de yaşam hakkı tanımayan, Atina gibi katı kentlerde, Anadolu’ya hem coğrafi hem kültürel olarak yakın olan Lesbos’tan çıkmış ünlü bir kadın şairin varlığına rastlanması yetmezmiş gibi şarkılar söyleyip, danslar ederek kent halkı içinde performans sergileyen genç kız korolarına dair bir bilginin bulunması, kolay kabul edilebilir olmasa gerektir. Ancak politika bazı durumlarda bazı şeyleri değiştirerek de olsa kabul etmeyi gerektirir (E. İşbilen, D. Dikyol 2020: 153).

Atina, kökleri çok daha eskilere dayanan Panathenaia şenliklerini MÖ 5. yüzyıl itibari ile Attika-Delos Deniz Birliği’ni de yüceltmek amacıyla kutlamaya başlar (Howatson, 1989/2015: 685-686). Bu bağlamda Yunan dünyasında zaten sevilen ünlü şair Sappho’nun eserlerinin kullanılması, bu Panhellenik politikaya hizmet etmede önemli görülmüş olmalıdır.

Ancak, bu durumun kadını erkekten aşağı ve sosyal hayatta yeri olmayan bir varlık olarak gören anlayışı rahatsız etmesi uzun sürmemiş olmalıdır ki Sappho komedyalar yoluyla çirkinleştirilmekle kalmamış (Parker, 1993: 311; Kivilo, 2010), o dönem Yunan toplumunda hor görülen kadın eşcinselliği ile -ki bunun doğruluğu kanıtlanabilmiş değildir- aşağılanmaya çalışılmıştır.

İşte bu noktada, Sappho’nun cinsel tercihleri üzerinden yapılan hicivler Eski Komedya (MÖ 5. yüzyıl) örneklerinden başlayarak kullanılmış (Aristoph., Hipp., 1-25; Johnston, 2017) ve böylece toplum bilincinde Sappho hetaira gibi tanımlamalarla sapkın bir karakter olarak yer etmiştir.

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Sappho Kimdir? | Cevat Çapan Kimdir? | Lirik Şiir

Aristophanes bununla da kalmamış Lysistrata, Thesmophoriazousai ve Ekklesiazousai adlı oyunlarında kadınların ayaklanmasını eleştirmek için bu cinsel yönelimler temasını kullanmıştır (Zimmermann, 2006/2017). Esasen Sappho’nun öğrencilerine ilişkin yazdıkları araştırmacıların ve okurların yüzyıllardır ilgisini çekmektedir. Aslında Sappho’nun günümüzde en çok bilinen (fakat kanıtlanmayan) tarafı da işte bu biseksüel kimliğidir.

Hayatıyla ilgili bilinenlerin azlığına rağmen, araştırmacılar arasında, şiirlerinde konu edindiği kadınlar ve aşk teması nedeniyle (Sowerby, 2012: 109), ya da bir önceki paragrafta belirtilen, Klasik Dönem Atina’sında komedyalar yoluyla yaratılan algının günümüze etkisi dolayısıyla, Sappho’nun muhtemelen biseksüel olduğu ortak görüşü vardır.

Hellenistik dönemde bile sanat eserleri üzerinde Sappho’nun karşımıza çıkması, kadın olmasına rağmen uzun süre etkili olduğunu gösterir; ayrıca bir kadın olarak yazdığı şiirlerinin beğenilmesi kadının, eğitim aldığında -yani kadına fırsat eşitliği sağlandığında- bir erkek kadar belki de ondan daha başarılı olabileceğini gösterir.

Sappho’nun asi ve mücadeleci kişiliği onu diğer kadınlardan farklı kılmış, bir kadın olarak eril bir toplumda ayakta kalmayı başarmış ve hak ettiği sanatsal zirveye oturmuştur. Birçok eser üreterek günümüze kadar gelebilen nadir insanlardan biri olan Sappho, kendinden sonraki birçok kadına ilham kaynağı olmuştur.  (Laleş Uslu 2018: 264)

Kaynakça

  • Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020.
  • Edmons, J. M. (1928). Lyra Graeca (Vol. I). Harvard: Loeb Classical Library; Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 150.
  • Str., Geog. Strabon.  Geographika. Antik Anadolu Coğrafyası, XII-XIII-XIV. (A. Pekman. Çev.). İstanbul, 1993. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 150.
  • Johnson, M. (2007). Sappho. London: A&C Black. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
  • Menan., Leuk.  Menandros. Leukadia. The girl from Leucas. (W. G. Arnott, Çev.). 219-245. Loeb Classical Library. London: Harvard University Press, 1996. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
  • Wroth, W. (1894). A Catalogue of the Greek coins in the British Museum. Greek coins of Troas, Aeolis and Lesbos. London: British Museum. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 152.
  • Cic., Verr. Cicero. In Verrem. The Orations of M. Tullius Cicero. against Verres. (George Bell&Sons, Çev.) in C. D. Yonge. (Ed.), Londra, 1903.  Retrieved from https://web.archive.org/web/20060221001939/http://www.uah.edu/student_life/organizati ons/SAL/texts/latin/classical/cicero/inverrems.html; Dubois, P. (1995). Sappho is burning. London: The University of Chicago Press. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 151.
  • Erhat, Azra-Bektaş Cengiz Sappho Üzerine Konuşmalar ve Şiir Çevirileri, Cem Yayınevi 1978. Aktaran: Özge Özkan, Antik Yunan Dönemi Lirik Şiir Öncüsü; Sappho (MÖ 610-580?) ve Fragmanlar Kitabı Üzerinden Döneme Bir Bakış, Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Alman Mütercim Tercümanlık
  • Bonnard, A. (2004). Antik Yunan uygarlığı I. (K. Kurtgözü, Çev.). İstanbul: Evrensel basım yayın. (Orijinal eserin basım yılı 1959). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 155.
  • Parker, H. N. (1993). Sappho schoolmistress. Transactions of the American Philological Association (1974-), 124, 309-351.; Kivilo, M. (2010). Early Greek poets lives. Leiden: Brill. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Aristoph., Hipp. Aristophanes. Hippeis. Atlılar. (D. Kundakçı. Çev.). İstanbul: Hiperlink Yayınları, 2020.; Johnston, P. (2017). Sappho, Cleon and Eros in Aristophanes’ Knights., Classics@16. Washington, DC: Center for Hellenic Studies.  Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Zimmermann, B. (2017). Antik Yunan komedyaları. (A. Selen, Çev. ). İstanbul: Mitos-Boyut. (Orijinal eserin basım yılı 2006). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Sowerby, R. (2012). Yunan kültür tarihi. (Ö. U. Hoşafcı, Çev.). İstanbul: İnkılap kitabevi. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Laleş Uslu, Antik Yunan’da Kadın Betimlemeleri ve Kadının Sosyal Statüsü, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü. Aktaran: Dicle   Üniversitesi      Sosyal   Bilimler Enstitüsü   Dergisi, ISSN: 1308-6219, Ekim 2018, YIL-10, Sayı 21
  • Boardman, J. (1975). Athenian red-figure vases.The Archaic period. A handbook. London. Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Howatson, M. C. (2015). Oxford Antikçağ sözlüğü (F. Ersöz, Çev.). İstanbul: Alfa. (Orijinal eserin yayın tarihi 1989). Aktaran: Evren Şar İşbilen ve Derya Çığır Dikyol, Antik Yunan Dünyasında Bir Kadın Olarak Sappho’nun Yeri, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 147-161; 2020, s. 153.
  • Sappho, Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen, Çeviri: Cevat Çapan, 2008.

Görsel Kaynakçası

  • Harita görseline ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 10.11.2020 10.00
  • Sappho’nun ölümünün tasvir edildiği ikinci görsel yazarımız Fatih Aras’ın çizimidir. Profiline ulaşmak için tıklayınız.
  • Sikkelerin olduğu 3. görsele ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 08.11.2020 00.33
  • Sappho ve Alcaeus’un olduğu 4. görsele ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 08.11.2020 00.23
  • Sappho’nun Lirini öperken tasvir edilen yağlı boya tablosu görseline ulaşmak için tıklayınız. Erişilme Tarihi 08.11.2020 00.20
  • Sappho’nun öğrencilerine Lir ile şiir okuduğu düşünülen görsele ulaşma için tıklayınız. Erişilme Tarihi: 08.11.2020 00.18
Okumaya Devam Et

Yazarımız

Ekibimize Katıl!

yazar

Son Yazılar

1960’lı Yıllarda Varlıklı Olmak ve İsraf 1960’lı Yıllarda Varlıklı Olmak ve İsraf
Deneme3 saat Önce

1960’lı Yıllarda Varlıklı Olmak ve İsraf

1960’lı Yıllarda Varlıklı Olmak ve İsraf Dedem Ahmet Bey ve anneannem Sabiha Hanım 1962 yılında İstanbul Bostancı’da bahçeli, üç katlı,...

En iyi Animasyon Filmleri | En iyi 5 Animasyon Filmi En iyi Animasyon Filmleri | En iyi 5 Animasyon Filmi
Sinema&Dizi9 saat Önce

En iyi Animasyon Filmleri | En iyi 5 Animasyon Filmi

Keşfetmeniz için en iyi animasyon filmleri seçkisini sizler için hazırladık. Bunlarla ilgili büyüleyici birçok animasyon filmleri var. Bu, neredeyse imkansız olan...

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9 Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9
Edebiyat1 gün Önce

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Şans Tanımamız Gerekenler listesinde artık şairlerimizde var. Biliyorsunuz ki Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ülkü Tamer yer almıştı....

Hasret Gültekin: Hasret Gültekin:
Müzik3 gün Önce

Hasret Gültekin: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #16

Hasret Gültekin Şans tanımamız gereken sanatçılar listesinde sanatçı olan Hasret Gültekin var. Geçen yazımızda Kesmeşeker yer almıştı. Bu yazımızda ise...

WK HAFTALIK GENEL KÜLTÜR TESTİ #11 WK HAFTALIK GENEL KÜLTÜR TESTİ #11
Quiz&Test4 gün Önce

WK HAFTALIK GENEL KÜLTÜR TESTİ #11

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.   Genel kültür testi...

Steam Ödülleri 2020 Steam Ödülleri 2020
Teknoloji5 gün Önce

Steam Ödülleri 2020

Steam Ödülleri 2020 Adaylık Komitesi Steam artık bir gelenek hâline gelen ödüllerini her zaman olduğu gibi bu sefer de kullanıcılarına...

Mısır Mitolojisi: Yaratılış, Tanrılar, Tanrıçalar ve Yaratıklar Mısır Mitolojisi: Yaratılış, Tanrılar, Tanrıçalar ve Yaratıklar
Mısır Mitolojisi6 gün Önce

Mısır Mitolojisi: Yaratılış, Tanrılar, Tanrıçalar ve Yaratıklar

Mısır Mitolojisi: Yaratılış, Tanrılar, Tanrıçalar ve   Mısır Tanrıları ve Tanrıçaları Tüm eski insanlar için dünya gizemle doluydu. Çevrelerindeki dünyada deneyimlediklerinin...

İçerik: Mitolojik Hikaye: Persephone ve Hades Hikayesi İçerik: Mitolojik Hikaye: Persephone ve Hades Hikayesi
Yunan Mitolojisi6 gün Önce

Mitolojik Hikaye: Persephone ve Hades Hikayesi

Persephone ve Hades Persephone ve Hades | Persephone, Demeter ve Zeus‘un kızıydı. Persephone büyüdükçe güzelliği de arttı. Yeraltı tanrısı Hades...

İçerik: Fransız Devrimi Nedir? Fransız Devrimi Nasıl ve Ne Zaman Başlamıştır? İçerik: Fransız Devrimi Nedir? Fransız Devrimi Nasıl ve Ne Zaman Başlamıştır?
Tarih7 gün Önce

Fransız Devrimi Nedir? Fransız Devrimi Nasıl ve Ne Zaman Başlamıştır?

Fransız Devrimi Fransız Devrimi, devrimle bağdaştırdığımız neredeyse her şeye sahipti; açgözlü hayaller, hırslı aristokratlar, yüksek vergiler, başarısız hasatlar, gıda kıtlıkları,...

Mahir: Kısa Hikaye Mahir: Kısa Hikaye
Edebiyat1 hafta Önce

Mahir: Kısa Hikaye

Mahir: Kısa Hikaye – Yüzüğü alınca “Evet!” der sandım. – “Hayır” mı dedi? – Hayır. Yani hayır demedi. Evet de...

Hayat: Zinciri Atmış Bisikleti Sürmek Hayat: Zinciri Atmış Bisikleti Sürmek
Deneme1 hafta Önce

Hayat: Zinciri Atmış Bisikleti Sürmek

Raziye Ayhan’ın Hayat: Zinciri Atmış Bisikleti Sürmek İki kişilik bir masada yalnız başıma oturuyordum , kimi zaman bu sayı çoğalıyor,...

Okunması Gereken Kitaplar #1 Okunması Gereken Kitaplar #1
Edebiyat1 hafta Önce

Okunması Gereken Kitaplar #1

Okunması Gereken Kitaplar listemiz zamanla güncellenecektir. Bu listedeki kitaplar tamamen yazarın istediği sırayla düzenlenmiş ve herhangi bir “en iyi” sırasını...

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8 Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8
Edebiyat1 hafta Önce

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair #8

Ülkü Tamer: Şans Tanımamız Gereken Şair Şans Tanımamız Gerekenler listesinde artık şairlerimizde var. Biliyorsunuz ki Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin...

yunan Tanrıları - wikikultur.com yunan Tanrıları - wikikultur.com
Yunan Mitolojisi1 hafta Önce

Yunan Tanrıları: Yunan Mitolojisinde 30 Yunan Tanrısı Listesi

Yunan Mitolojisinde Yunan Tanrıları Listesi Yunan Mitolojisi hayal gücümüzü her zaman heyecanlandırmıştır. Güçlü Yunan Tanrılarının destansı hikayeleri, yıllar boyunca sayısız...

Arkeoloji1 hafta Önce

Lirik Şiirin Kraliçesi Sappho ve Sappho’yu Bizimle Tanıştıran Cevat Çapan

Bu yazımızda Lirik Şiirin kraliçesi Sappho’yu ve onun “Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen” isimli şiir kitabının çevirmeni Cevat Çapan’ı ele...

Kesmeşeker: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #15 Kesmeşeker: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #15
Müzik1 hafta Önce

Kesmeşeker: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #15

Şans tanımamız gereken sanatçılar listesinde sanatçı topluluğu olan Kesmeşeker var. Geçen yazımızda Grup Seksendört yer almıştı. Bu yazımızda ise güzel...