Kategoriler: Arkeoloji

Milet Antik Kenti

Bu araştırmada Milet Antik kentinin; coğrafyası, bulunduğu bölgesi, kazı tarihçesi, tarihi ve günümüze kadar kalmış olan önemli yapıları incelenmiştir. Araştırmanın…

Bu araştırmada Milet Antik kentinin; coğrafyası, bulunduğu bölgesi, kazı tarihçesi, tarihi ve günümüze kadar kalmış olan önemli yapıları incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Milet Antik Kentinin tarihteki önemini gösteren detaylar vurgulanmıştır.

Milet Antik Kenti

  1. Coğrafyası ve Bulunduğu Bölge

Milet Antik kenti Ege bölgesinde bulunan Aydın ilinin Didim İlçesine bağlı Akköy’ün 5 km uzaklığında bulunan Balat köyünün yakınlarında bulunur. Denizden içeri bir mevkide olması bazı kaynaklara göre limanın Büyük Menderes tarafından doldurulmasına, bazı kaynaklara göre ise Ege denizinin yükselmesi nedeniyle toprakların alüvüyonlarla dolması sonucu oluşmuştur.

  1. Kazı Tarihçesi

Milet Antik kentinin ilk kazıları 1873 yılında O. Rayet tarafından yapılmıştır. Ardından T. Wiegand 1899 yılında Milet Antik kentinin sistemli kazılarını gerçekleştirmiştir. 1950-1970 yılları arasında kazılar G. Kleiner tarafından gerçekleştirilmiştir. 1985-1994 yılları arasında W. Müller-Wiener, V. Von Graeve ve R. Senff tarafından yönetilen kazılar gerçekleştirilmiştir. 1994 yılından itibaren W.D. Niemeier tarafından yönetilen kazılarda Minos kültürüne ait çok fazla kanıt bulunmuş ve değerlendirme sonucu kentin Minos yerleşmesi olduğunu sonucuna varılmıştır. 2012 yılında kazılar V. Von Graeve tarafından sürdürülmüştür. 2013-2016 yılları arasında P. Niewöhner tarafından gerçekleştirilen kazı çalışmları 2017 yılından itibaren C. Berns başkanlığında sürdürülmektedir. Kültür ve Turizm bakanlığı tarafından tescilli arkeolojik sit alanları listesinde yer almaktadır.

  1. Tarihi
    • Kentin Tarihi

Milet tarihi MÖ 2000’lere kadar dayanan eski bir şehirdir. Eski kaynaklara göre ilk kurucuları için en eski yerleşimin Giritliler tarafından yapıldığı net bir bilgi olmasa da söylenmektedir. MÖ 1800 yılı Hitit kaynaklarında şehrin ismi tapınağa giden yol anlamına gelen Miletuwa olarak geçmektedir.

MÖ 600’lerde Milet Antik Kenti çok büyük bir ticaret merkezine dönüşür. O dönem de Miletoslular Karadeniz, Marmara ve Çanakkale sahillerine kadar koloni kurmaya başlarlar. Kaynaklara göre farklılık gösteren koloni sayısı ortalama 90 civarındadır. Bunların arasında Sinop, Trabzon ve Giresun gibi şehirler de vardır. Milet Antik kentinin yaşadığı altın çağ MÖ 494 yıllarında Lade Deniz Savaşı’nın ardından son buluyor. Bu savaşa Milet halkı 80 gemi ile katılmış ve tüm donanmasını yitirmişir. Savaşın kazananı Persler olmuştur.

Bu bozgun Yunan dünyasında büyük bir hüsran olduğu için bunu tasvir etmek amaçlı Atinalı bir oyun yazarı “Milet’in Düşüşü” adlı dram sahnelediği zaman Atina halkı büyük bir yasa boğuluyor. Yönetim ise halkın bu hâlini gördüğünde yazara yüklü bir para cezası uyguluyor.

Pers istilası sonrasında terk edilen Hellenistik Kent; Aslanlı Liman ve tiyatro çevresinde şekillenmeye başlar. Roma döneminde Hellenistik dönem kentinin büyüklüğü korunur. Ancak inşaa faaliyetlerinde artış yaşanır. Fauistina Hamamı, Liman Anıtı, Kuzey Agroa ve Güney Agora gibi yapılar Roma Dönemine tarihlenen önemli binalardır.

MÖ 38 yıllarındaysa Roma impatorluğunun özel ilgisiyle özerkliğini elde eden ve 12 İon şehir arasında kendine yer bulan Miletos metropol düzeyine ulaşmış ve çok geniş bir alana inşaa edilmiştir. Su taşkınları nedeniyle kente 4 adet liman yapılmıştır. İlk ikisi 2 aslan heykeli arasına bağlanan ve zincir ile kapatılabilen Aslanlı limandır. Üçüncü limanı Athena tapınağına yakınlığından dolayı Athena liman olarak anılır. Sonuncusu ise kentin doğusundaki kumsal kıyıda bulunur.

  • Kentin Felsefe, Bilim ve Sanat Tarihi

Antik Yunan için bilimde ilerlemek Miletos okuluyla başlamıştır. Anaksimenes varoluşu açıklama çalışmış ve tanrolara dayanmayan evrensel kanunları taşlara kazımıştır. Hekataios ise coğrafyada üstünlük sağlamış ve dünya haritasını ilk çizen kişi olarak adını tarihe yazdırmıştır. Tarihte bilinen ilk felsefeci olan ve aynı zamanda felsefenin babası sayılan Thales astronomi ile ilgili bilgiler öğrenmiştir.

Thales ve öğrencilerinin “Fizikçiler Okulu” diye anılan ve pozitif bilimin temellerinin atılması kaynaklara şöyle geçmiştir:

Aristoteles’e göre felsefenin ilerlemesi için iki ön koşul vardır. Felsefeyi yapan kişinin maddiyat kaygısına düşmeden kendini düşünmeye verebilecek “tuzu kuru” olması ve doğal görünen gerçekleri bile sorgulayabilecek bir merak duygusuna sahip olmasıdır.

Thales’in ise bazı kaynaklara göre “tuzu kuru” olmak ile ilgili şöyle bir anısı vardır. Bilginin her zaman para getirdiğine inanan Thales, yaptığı astronomi çalışmalarıyla kaç yılın kurak geçeceğini öğrenir ve kuraklık döneminde şehirde bulunan tüm zeytinyağı atölyelerini uygun fiyata satın alır. Onunla dalga geçen insanlara aldırmayan Thales sabırla bekler. Kuraklık sona erdiğinde bolluk yaşanır ve zeytin hasadı verimli geçer. Thales’in atölyelerini kullanmak zorunda kalan halk sayesinde Thales bir yıl içinde zenginleşir ve halk tarafından saygı görmeye başlar.

  1. Önemli Yapılar

Tiyatro: Milet Antik Kenti’nin en büyük ve en iyi korunmuş anıtıdır. Orjnalinin sonradan inşaa edilen çok daha gösterişsiz olduğu düşünülmektedir. Helenistik zamanlarda tiyatro dört defa yeniden inşaa edilmesine rağmen yalnızca 3500 seyircilik kapasitesi vardır. Kaynaklara göre Tiyatro MÖ 4. Yüzyılda inşaa edilmiş ve daha sonra 15000 kişi sığabilecek şekilde genişletilmiştir.

Milet Antik Kenti

Liman Anıtı: Yuvarlak kaide üzerine bir kısmı yerleştirilen kabartmalarda deniz canlısı görülmektedir. Aslanlı limanın güneybatı köşesinde bulunan bu anıtın, deniz de kazanılan bir zafer anısına dikildiği düşünülmektedir.

Faustina Hamamı: Marcus Aurelius’un teyzesi ve Antoninus Pius’un karısı olan Faustina adına yaptırılmıştır. Anadolu’daki en büyük Roma hamamlarından biri olan hamam; soğuk, sıcak ve ılık kısımları, soyunma odaları ve havuzlu alandan oluşmaktadır. Hvuz kenarında uzanmış negir tanrısı Meandros heykelı ve aslan figürlerinin birer koptası bulunmaktadır. Heykelin aslı Milet Müzesi’nde sergilenmektedir.

Apollon Delphinion Kutsal Alanı: Kazılar ve yazıtlar Milet’in ana kent kültü olan Apollon Delphinios Yunuslu-Apollon kültü hakkında M.Ö. 7. yüzyıldan Geç Antik Dönem’e kadar bilgi verir. Her yeni yılın başlangıcında, ilkbahar ayı olan Taureon’da (Nisan/ Mayıs) kentin en önemli festivali olan Apollon Delphinios Festivali, yöneticilerin yemin töreni, vatandaşlığa kabul töreni ritüelleri bu alanda düzenlenmiştir.

Milet Antik Kenti

Kuzey Agora Bölgesi: Milet’in merkezi, Aslan Limanı’nın hemen güneyinde yer almaktadır. Bu limana gemilerle gelenler, L şeklinde bir Dor stoasıyla karşılanmaktadır. Bu stoa Helenistik dönemde sahile inşa edilmiş, dükkân ve depoları barındırır. Stoa, Milet’in ana agorası olan Kuzey Agora’ya, MS 1. yüzyılda inşa edilmiş olan anıtsal kapıdan, Aslan Limanı’nın güneydoğu köşesine kadar ilerlemektedir. Ancak bu görkemli yapının sadece temelleri günümüze kadar korunmuştur.

Güney Agora Bölgesi: Milet’in ikinci agorası Kuzey Agoranın güneyinde yer almaktadır, Pazar Kapısının anıtsal cephesi, kuzey Agora’dan gelen girişi işaretlemiştir. Kapı, 2. yüzyılda, daha mütevazı bir Dorik propylonun yerine inşaa edilmiştir. Kapı mermerden inşa edilmiştir ve yaklaşık 30 metre genişliğinde, 16 metre yüksekliğinde ve 5 metre derinliğindedir. Üç giriş kapısı ve çok sayıda çıkıntı ve niş bulunan iki katlı bir yapıdır. Milet’te bulunduğu dönemde bu kapının ikinci katındaki nişlerde, barbarlara karşı savaşan imparator heykelleri sergilenmekteydi.

Sonuç

Milet Antik kenti için felsefe, bilim ve sanatın başkenti dersek hiç de yanlış konuşmuş olmayız. Günümüze kadar kalan yapılarından yola çıktığımızda sadece döneminin değil aynı zamanda bu zamanın da önemli bir antik kentidir.

KAYNAKÇA

http://www.tayproject.org/TAYages.fm$Retrieve?CagNo=9006&html=ages_detail_t.html&layout=web#:~:text=Ara%C5%9Ft%C4%B1rma%20ve%20Kaz%C4%B1%3A%20Milet’teki,%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmalar%C4%B1na%20Athena%20Tap%C4%B1na%C4%9F%C4%B1’nda%20ba%C5%9Flam%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r.

https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=MLT01&DistId=MLT

https://www.didim.bel.tr/sehir-d-81-filozoflarin-sehri-milet

https://www.arkeogezgin.com/miletos-milet-antik-kenti/

https://muzeler.org/milet-antik-kenti

https://aydin.ktb.gov.tr/Eklenti/64489,aydin-milet-antik-kentipdf.pdf?0

Gazi Göksu, Ege Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü, TUREB 2016 KIŞ BATI TURU DOSYASI
https://www.academia.edu/21999877/priene_and_milet_and_kehanet

Fotoğraflar: https://www.arkeogezgin.com/miletos-milet-antik-kenti/ sitesinden alınmıştır.

Bir sonraki Antik Kent için öneri ve görüşlerinizi yoruma bekliyoruz.

Bu içerik 207 kez okunmuştur

Etiketler: milet antik kenti

Son içerikler

Suskunlar Dizisine Ne Kadar Hakimsiniz? 10 Soruluk Suskunlar Testi

Suskunlar Dizisine Ne Kadar Hakimsiniz? Suskunlar, Türkiye'nin en uzun soluklu dizilerinden birisi olma özelliğine sahip olmasıyla beraber oyuncu kadrosu ile…

23 Eylül 2020

Şans Tanımanız Gereken Sanatçı: Pera Band

Şans tanımamız gereken sanatçılar listesinde sanatçı topluluğu olan Pera Band var. Geçen yazımızda Pinhâni yer almıştı. Bu yazımızda ise güzel…

23 Eylül 2020

10 soruda Yunan Mitoloji Testinde Ne Kadar İyisin?

Yunan Mitolojisini Severlere 10 Soruluk Test! Yunan Mitolojisi testinde ne kadar başarılısınız? Peki 10 Mitoloji sorusunun doğrularını bulabilecek misin? Mitolojide…

23 Eylül 2020

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #6

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #6 Yazar-Kitap Eşleştirme serimizin altıncısıyla karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin?      

22 Eylül 2020

Şifre Bilimi: Kriptoloji Nedir?

Kriptoloji Nedir? Kriptoloji kavramı, insan hayatını kolaylaştıran bir bilim dalıdır. Kriptoloji bir matematik bilimidir ve genelde sayılar teorisi üstüne kuruludur.…

21 Eylül 2020

WK HAFTALIK GENEL KÜLTÜR TESTİ 10

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.      …

20 Eylül 2020