Evrenin Soğuk Yıldızları | Kahverengi Cüceler

avatar

Safahan Başara

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

Soğuk yıldız nedir? | Yıldızlar, gece gökyüzümüzü süsleyen muazzam gök cisimleridirler. Bu yazımızda soğuk yıldızlardan bahsedeceğiz.
PIA23684 scaled

Bu içerikte neler var?

Kahverengi Cüce Nedir?

Yıldızlar, gece gökyüzümüzü süsleyen muazzam gök cisimleri. İçlerinde gerçekleştirdikleri reaksiyonlarla milyonlarca yıl boyunca ışık saçmaktadırlar. Yıldızlar da tıpkı bir insan gibi doğar, yaşlanır ve ölür. Aralarında bazıları vardır ki henüz yaşamına başlamadan ölür. Bu yazımızda da bu yıldızlardan, kahverengi cücelerden bahsedeceğiz.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

 

Bir yıldızın hayatı gaz ve tozlardan oluşan bulutsularda başlar. Bulutsulardaki gaz toplaşır, basınç ve sıcaklık o kadar yükselir ki atomların çekirdekleri birbiriyle kaynaşır. Buna füzyon reaksiyonu denir. Bu aşama çok önemlidir çünkü yıldızın kaderi bu esnada belirlenir. Füzyonun başlaması ve devamının sürdürülmesi için gereken değer yaklaşık 90 Jüpiter kütlesidir. Toplaşan gaz kütlesi bu değerin altında olursa hayatına normal bir yıldız olarak devam edemez, bu yüzden kahverengi cücelere başarısız yıldız da denir. Kütlesi Jüpiter’in 60 ila 90 katı arasında olanlarda ise ilk birkaç milyon yıl döteryum füzyonu görülebilir ancak çekirdek yoğunluğu yüzünden füzyonun devamlılığı sağlanamaz ve durur. Peki bir kahverengi cüce ile gaz gezegeni arasındaki fark nedir? Cevap basit, aralarındaki devasa kütle farkı (alt sınır 10 Jüpiter kütlesi).

 

Astronomiyle uzaktan yakından ilgilenen herkes yıldız sınıflarını mutlaka duymuştur. O, B, A, F, G, K, M; bunlar hepinizin bildiği sıradan yıldız sınıfları. Genç kahverengi cüceler M sınıfında olmakla beraber diğerleri ise bunların devamı niteliğinde olan L, T ve Y sınıflarına ait. Fazla detaya girmeden bunlara bir göz atalım.

 

M sınıfındakiler 3500 ile 2100 kelvin yüzey sıcaklığına sahip manyetiksel olarak aktif genç kahverengi cücelerdir. L sınıfında molekülce zengin atmosferi olan kahverengi cüceler bulunur. Sıcaklıkları 2100 ile 1300 kelvin arasındadır. T sınıfına geldiğimizde daha soğuklarıyla karşılaşıyoruz, 1300 ile 600 kelvin arası. Spektrumları ise gaz gezegenlerinkiyle daha benzer. Y sınıfındakiler ise 600 kelvinden daha düşük bir sıcaklığa sahip. Daha küçük dedim ama ne kadar daha küçük? Bebekken ölmüş bu yıldızlar en fazla ne kadar daha soğuk olabilir? İşte şimdiye kadar keşfedilmiş, evrenin en soğuk yıldızları:

 

CFBDSIR 1458-10b isimli, bizden 75 milyon ışık yılı uzaklıkta çift yıldız sisteminde bulunan bu yıldızın yüzey sıcaklığı ne kadar mı? Sabahları kahvaltınızın yanında içtiğiniz bir fincan kahvenin sıcaklığı kadar, 97 celsius derece.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

[2] CFBDSIR 1458-10b yıldızının örneklendirmesi (sağdaki)  / soğuk yıldız nedir

WISE 1828+2650 olarak adlandırılan başka bir yıldız ise 23 celsius sıcaklığında. Bu yıldız da diğer kahverengi cüceler gibi zamanla solmuş ve şu an zayıf kızılötesi ışıma yapıyor.

 

Güneş sistemimizin komşularından biri olan WISE J085510.83-071442.5 ise aşırı derecede soğuk. -48 ile -13 celsius derece arasında bir sıcaklığa sahip. Bize olan 7.2 milyon ışık yılı uzaklığıyla en yakın 4. sistem olma özelliğine sahip aynı zamanda.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

[3] J085510.83-071442.5 yıldızının konumunu gösteren bir çizim. /soğuk yıldız nedir

Kaynakça:

 

Görsel Kaynakları:

 

Bu içerik 341 kez okunmuştur

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli