Bize Ulaş!

Astronomi

Evrenin Soğuk Yıldızları | Kahverengi Cüceler

Soğuk yıldız nedir? | Yıldızlar, gece gökyüzümüzü süsleyen muazzam gök cisimleridirler. Bu yazımızda soğuk yıldızlardan bahsedeceğiz.

Paylaşılma Tarihi :

,

İçerik: Evrenin Soğuk Yıldızları | Kahverengi Cüceler

Bu içerikte neler var?

Kahverengi Cüce Nedir?

Yıldızlar, gece gökyüzümüzü süsleyen muazzam gök cisimleri. İçlerinde gerçekleştirdikleri reaksiyonlarla milyonlarca yıl boyunca ışık saçmaktadırlar. Yıldızlar da tıpkı bir insan gibi doğar, yaşlanır ve ölür. Aralarında bazıları vardır ki henüz yaşamına başlamadan ölür. Bu yazımızda da bu yıldızlardan, kahverengi cücelerden bahsedeceğiz.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

 

Bir yıldızın hayatı gaz ve tozlardan oluşan bulutsularda başlar. Bulutsulardaki gaz toplaşır, basınç ve sıcaklık o kadar yükselir ki atomların çekirdekleri birbiriyle kaynaşır. Buna füzyon reaksiyonu denir. Bu aşama çok önemlidir çünkü yıldızın kaderi bu esnada belirlenir. Füzyonun başlaması ve devamının sürdürülmesi için gereken değer yaklaşık 90 Jüpiter kütlesidir. Toplaşan gaz kütlesi bu değerin altında olursa hayatına normal bir yıldız olarak devam edemez, bu yüzden kahverengi cücelere başarısız yıldız da denir. Kütlesi Jüpiter’in 60 ila 90 katı arasında olanlarda ise ilk birkaç milyon yıl döteryum füzyonu görülebilir ancak çekirdek yoğunluğu yüzünden füzyonun devamlılığı sağlanamaz ve durur. Peki bir kahverengi cüce ile gaz gezegeni arasındaki fark nedir? Cevap basit, aralarındaki devasa kütle farkı (alt sınır 10 Jüpiter kütlesi).

 

Astronomiyle uzaktan yakından ilgilenen herkes yıldız sınıflarını mutlaka duymuştur. O, B, A, F, G, K, M; bunlar hepinizin bildiği sıradan yıldız sınıfları. Genç kahverengi cüceler M sınıfında olmakla beraber diğerleri ise bunların devamı niteliğinde olan L, T ve Y sınıflarına ait. Fazla detaya girmeden bunlara bir göz atalım.

 

M sınıfındakiler 3500 ile 2100 kelvin yüzey sıcaklığına sahip manyetiksel olarak aktif genç kahverengi cücelerdir. L sınıfında molekülce zengin atmosferi olan kahverengi cüceler bulunur. Sıcaklıkları 2100 ile 1300 kelvin arasındadır. T sınıfına geldiğimizde daha soğuklarıyla karşılaşıyoruz, 1300 ile 600 kelvin arası. Spektrumları ise gaz gezegenlerinkiyle daha benzer. Y sınıfındakiler ise 600 kelvinden daha düşük bir sıcaklığa sahip. Daha küçük dedim ama ne kadar daha küçük? Bebekken ölmüş bu yıldızlar en fazla ne kadar daha soğuk olabilir? İşte şimdiye kadar keşfedilmiş, evrenin en soğuk yıldızları:

 

CFBDSIR 1458-10b isimli, bizden 75 milyon ışık yılı uzaklıkta çift yıldız sisteminde bulunan bu yıldızın yüzey sıcaklığı ne kadar mı? Sabahları kahvaltınızın yanında içtiğiniz bir fincan kahvenin sıcaklığı kadar, 97 celsius derece.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

[2] CFBDSIR 1458-10b yıldızının örneklendirmesi (sağdaki)  / soğuk yıldız nedir

WISE 1828+2650 olarak adlandırılan başka bir yıldız ise 23 celsius sıcaklığında. Bu yıldız da diğer kahverengi cüceler gibi zamanla solmuş ve şu an zayıf kızılötesi ışıma yapıyor.

 

Güneş sistemimizin komşularından biri olan WISE J085510.83-071442.5 ise aşırı derecede soğuk. -48 ile -13 celsius derece arasında bir sıcaklığa sahip. Bize olan 7.2 milyon ışık yılı uzaklığıyla en yakın 4. sistem olma özelliğine sahip aynı zamanda.

soğuk yıldız nedir | wikikultur.com

[3] J085510.83-071442.5 yıldızının konumunu gösteren bir çizim. /soğuk yıldız nedir

Kaynakça:

 

Görsel Kaynakları:

 

Bu içerik 1824 kez okunmuştur

İstanbul Üniversitesinde Astronomi ve Uzay Bilimleri okuyan bir insan. Öğrendiklerini başkalarıyla paylaşmayı seven birisi.

1 yorum

1 yorum

  1. Feridun

    20 Aralık 2020 at 13:45

    Kahverengi cücelerin ne olduğunu anlatan faydalı bir yazı olmuş teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Reklam Alanı

Son Yazılar

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar
Blog2 gün Önce

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Ruzigar ya da ruzgar Farsça’dan dilimize geçen benim meftunu olduğum kelimelerden birisi. Eski Türkçe’de yil –...

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir? İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?
Sosyoloji5 gün Önce

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?   Kültür kavramı, kelime kökeni olarak çok eski zamana dayanır. Etimolojik olarak, Latince ‘cultura’ sözcüğünden türemiştir....

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24
Quiz&Test1 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi dördüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

mühendislik nedir mühendislik nedir
Bilim1 hafta Önce

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları | Mühendislik Maaşları

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları Mühendis kelimesi arapça kökenli bir kelimdedir ve hendese kökünden gelir hendese kelimesi ise “arazi ölçme, geometri” anlamlarına gelir....

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test1 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü
Felsefe2 hafta Önce

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü   Yüzyıllardır süre tartışmaların biri de; güzelliğin ne olduğu ve algılanması üzerinedir. A. Schopenhauer’da...

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20 Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20
Biyografi2 hafta Önce

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ece Ayhan yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Can Yücel’i tanıtacağız. Kendisi pek...

Elon Musk Kariyeri Elon Musk Kariyeri
Teknoloji2 hafta Önce

Elon Musk Kariyeri

Elon Musk Kariyeri Giriş: Merhabalar, bugünkü yazımızda sizlere dünyanın en zengin adamı olan Elon Musk’ın kariyerine değineceğim. Elon Musk, dünyada...

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23
Quiz&Test2 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi üçüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir
Müzik2 hafta Önce

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Wikikültür için röportaj veren Ufuk Beydemir’e çok teşekkür ederiz. SORU 1) Merhaba;...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test2 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #26

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız? “Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?
Deneme3 hafta Önce

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?   Post Truth “Gerçek Sonrası” Politikalar...

Susmak Susmak
Edebiyat3 hafta Önce

Susmak

Susmak Saçlarını taramış mıydı? Sakallarını düzeltmiş ve bıyıklarının ucunu almış mıydı? Ha evet kaşlarının ortasında da tüyler çıkardı. Acaba berbere...

'Biz' Kimin Yabancısıyız ? 'Biz' Kimin Yabancısıyız ?
Felsefe3 hafta Önce

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?   Bizler, sürdürdüğümüz hayat içerisinde kendimizi bulmaya çalışmışızdır. Aynı zamanda hayata dair de anlam arayışımızı sürdürmüşüzdür....

Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19 Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19
Biyografi3 hafta Önce

Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Fazıl Hüsnü Dağlarca yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Ece Ayhan’ı tanıtacağız. Kendisi...

İskender Aydın'ın İki Yazısı İskender Aydın'ın İki Yazısı
Deneme3 hafta Önce

İskender Aydın’ın İki Yazısı

İskender Aydın’ın İki Yazısı   Cehennemi yaratan bizleriz. Modern yasalar karşısında, evrenin yasaları vardır. Hayatımıza uygulandığı zaman bu yasalar; insanoğlu;...