Bize Ulaş!

Gündem

21. Yüzyılda Sol İdeolojinin Hedefi: Eşitlik

Paylaşılma Tarihi :

,

21. Yüzyılda Sol İdeolojinin Hedefi: Eşitlik

Konuk Yazarımız Haldun Aydıngün’ün 21. Yüzyılda Sol İdeolojinin Hedefi: Eşitlik yazısı;

1990’ların başında Sovyetler Birliği dağıldığı zaman sol ideolojinin de onunla birlikte ortadan kalktığı ve yerine üretim araçlarının devletin elinde olmadığı ve pazarın her türlü dengeyi “kendi kendine” sağladığı bir dünya düzeni geldiği çok konuşulmuştu. Bu yeni ideolojinin adına “Neo-Liberalizm” deniyordu. Açıkçası o günleri yaşayan ve devletçi üretim modellerinin göstermiş olduğu akıl almaz boyuttaki verimsizliklerden ve zararlardan, bu üretim birimlerinin siyasiler tarafından “arpalık” olarak kullanılmasından bıkmış olan benim neslim Neo-liberalizme fena sarılmıştık. Bir telefon alabilmek için 13-17 yıl beklenen, otomobil bile denemeyecek Şahin için bekleme süresinin 13 ay olduğu bir ülkede büyüyünce bu tepkimiz son derece akla yakın geliyordu.

Aradan yaklaşık 30 sene geçip de Neo-liberalizm denen yaklaşımın ne olduğu iyice ortaya çıktıktan sonra günümüzde bütün dünyada bir tepki dalgası (bir tür dip dalgası) gelişmeye başladı. Ama 21. Yüzyıl için solun ideolojisinin nasıl bir şey olması gerektiği, solun 21. Yüzyılda neyi hedeflemesi gerektiği hakkında herkesin üzerinde anlaşabildiği bir fikir ortada yok gibi durmaktadır. Bu nedenle ben de ideolojinin temel hedefini kendimce ortaya koymak istedim:

 

21. Yüzyılda sol ideolojinin neyi hedeflemesi gerektiğini tek bir sözcükle belirtmek istiyorum:

 

“EŞİTLİK”

Tek bir kelime! Söylemesi çok kolay ama gerçekleştirmesi aynı oranda kolay değil, hatta mümkün olmayacak kadar zor! Ve eğer sağlanabilirse korunması ise hiç ama hiç kolay değil.

(Kapitalist sistemi ise gene tek bir sözcükle açıklayabiliriz: EŞİTSİZLİK!)

Konuyu inceleyebilmek için öncelikle eşitlikten söz ettiğimiz zaman bu kavramın içi boş bir sözcük olmayıp, neleri kapsadığına iyice bakmamız ve her farklı açılımının elde edilmesi için neler yapmamız gerektiği üzerinde düşünmemiz gerekiyor.

 

Irklar ve Cinsler (içinde EŞİTLİK)

Toplum içinde yaşayan her bireyin ırk, din, dil, kadın, erkek ve cinsel oluşumları (tercihleri değil!) nedeni ile ayrımcılığa uğramayacağı bir sosyal yapı solun hedefi olmalıdır. Çünkü bu saydıklarımızın hiçbirine, bunlara LGBT başlığı altına girenler de dahil olmak üzere, kişi kendisi karar verememekte ve doğuştan üzerine sosyal ya da genetik olarak konmaktadır. Kimseye doğumundan önce kadın mı erkek mi olmak istediği, eşcinsel bir yaşamı tercih edip etmeyeceği ya da hangi dine mensup bir aileye doğmak istediği sorulmamaktadır. Bu saydığımız parametreler üzerinden herkesin herkesi kendine eşit göreceği bir toplumda kişiler kendi üretimsel yeteneklerini toplumun hizmetinde “tam ve kayıpsız” kullanacakları için herkesin topluma katkısı en üst düzeyde olacak ve toplum bu nedenle çok daha ileriye gidecektir.

 

Gençler ve Yaşlılar – Nesiller arasında EŞİTLİK

Toplumda yaşlılara saygı gösterilmesi gerektiği kültürümüzün (ve aslında Doğu kültürlerinin) en önemli ve üzerinde en az tartışılan özelliklerinden birisidir. Bunun aynen bu şekilde olması gerektiği neredeyse evrensel düzeyde kabul görmektedir. Ancak bir bireye sırf bu dünyada daha uzun süredir bulunduğu için artan oranda saygı gösterilmesi ve bu nedenle toplumsal karar mekanizmalarında daha fazla söz sahibi olması, toplumsal dinamizm körelten, toplumun hızlı bir şekilde ilerlemesini engelleyen temel yaklaşımlardan birisidir. Oysaki eşitliğin tam olarak sağlandığı ve liyakatın esas alındığı bir toplumda bu dünyada daha uzun süredir yaşayan birisi deneyim olarak daha kısa süredir yaşayan başka birinden daha ilerde olacak (daha fazla deneyime sahip olacak) ve saygıyı (tecrübesinden dolayı doğal olarak) zaten hak edecektir.

 

Kısacası yaşlıların saygıyı çalışarak ve hak ederek kazandıkları bir toplum çok daha yaşanabilir olacaktır.

 

Çok yaşlanıp bakıma muhtaç derecede yaşlanan bireylerin toplum tarafından bakılması ise sadece insani bir dayanışma değil, o sırada genç olan insanların da yarınlarından kaygı duymadan, güven duyarak tüm enerjilerini işlerine vermelerini sağlayacak en temel araçlardan birisidir.

Sağlık Hizmetlerinde EŞİTLİK

(Herkese kaliteli ve bedava sağlık hizmeti sağlanması)

Bir toplumda bazı bireylerin sırf paraları olduğu için en iyi sağlık imkanlarından yararlanırken, diğerlerinin bu imkanlara ulaşamadıkları için yaşamlarını erken tüketmeleri en kabul edilmez bir durum olmalıdır. Bu nedenle toplumun her bireyini kapsayacak şekilde bir sağlık sistemi 21. Yüzyılda gelişmiş bir toplumun en önemli özelliği olmak zorundadır.

Neo-liberalizmin etkileri ile gelişmiş batı ülkelerinde bu konuda geçmişte kazanılmış haklar yavaş yavaş erimektedir. Örneğin, en iyi sağlık sistemine sahip İngiletere’de bile NHS’in (NHS National Health Service (Ulusal Sağlık Hizmeti) bütçesi tırpanlanırken özel sağlık hizmetleri (yani ödemenin hastalar –ya da müşteriler- tarafından yapıldığı sistemler) hızla artmaktadır. Amerika’da ise durum ciddi ciddi vahim boyutlardadır.

Batı dünyasında yeni yükselen sosyalist dalganın en önemli sloganlarından birisi de bu konuyu kapsamaktadır. EŞİTLİK’in öne çıkarıldığı bir ülkede en önemli konulardan birisi de sağlık hizmetlerinde tüm topluma eşit ve iyi düzeyde servis verilebilmesidir..

Eğitimde EŞİTLİK

Herkese kaliteli ve bedava eğitim imkanı sağlanması

Bir toplumun yarınında da eşitliğin var olması ve toplum bireylerinin tüm potansiyelinin toplum yararına tam olarak kullanılması hedefleniyorsa mutlaka ama mutlaka herkesin eşit ve kaliteli eğitim olanaklarına sahip olması gerekmektedir.

Tersi olduğu zaman, yani parası olanların en iyi eğitimi satın alabildikleri zaman, parası olanların çocukları diğerlerine göre çok daha iyi yetişeceği için liyakata önem veren bir toplumda bile diğerlerine oranla daha yüksek mevkilere gelecekler, karar mekanizmalarında daha fazla yükselecekler ve birkaç nesil içinde tam bir oligarşi oluşturmaya (Yani hep aynı sınıftan insanların yönetimde olduğu bir düzen oluşturmaya) başlayacaklardır. Toplumdaki eşitliği bundan daha kötü bozacak, başka bir uzun süreli gelişme olamaz.

 

Adalet ve İfade özgürlüğü konularında EŞİTLİK

Şu anda yurdumuzda acısını en çok çektiğimiz konular üzerine hemen her kesimden pek çok insanın şikayeti bulunuyor. Bu konular üzerinde ben bir söz söylemeyeceğim. Ama bu iki konu gelişkin batı ülkelerinde en önemli sorunları oluşturmazken, ilk dört konu toplumlarda önemli bir gerilemeye işaret ediyorlar.

 

Yukarıdaki konularda eşitliğin tesis edilebilmesi için özel mülkiyetin ortadan kaldırılması, ya da Sovyetler tarzı bir diktatörlük yaratılması kesinlikle gerekmiyor. Bilinçli bir toplumun bu hedeflere tam olarak ulaşması çok zor bile olsa bu önceliklere ulaşmak için yola çıkılması çok daha yaşanır, daha demokratik bir ülke olma yolunda ilerleyecektir.

 

Haldun Aydıngün’ün bir önceki yazısını okumak için tıklayınız.

Bizi Twitter’dan takip etmek için tıklayınız.

Tavsiye İçerik | İlk Yazımız

Tufan Nedir ? Tufan’ın Tarihi ve Toplumlardaki Yeri

 

Bu içerik 746 kez okunmuştur

Mühendis, arkeolog (Dr), yazar (19 yayınlanmış kitap), fotoğrafçı, dağcı, ultra maratoncu

2 Yorum

2 Comments

  1. Pingback: Çalışma ile Başarı | WİKİKÜLTÜR

  2. Pingback: Plakalar | Nerenin Plakası | Plaka Kodları | 81 İlin Plakaları | WİKİKÜLTÜR

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Kısa Süreli İndirim

Son Yazılar

Yeditepe İstanbul: Şans Tanımamız Gereken Türk Dizisi #3 Yeditepe İstanbul: Şans Tanımamız Gereken Türk Dizisi #3
Sinema&Dizi20 saat Önce

Yeditepe İstanbul: Şans Tanımamız Gereken Türk Dizisi #3

Bu hafta listede Yeditepe İstanbul var. Şans Tanımamız Gerekenler listesinde bir önceki Türk dizimiz İçerde idi. Biliyorsunuz ki daha önce...

Kierkegaard Düşüncesinde 'Korku ve Titreme' Kierkegaard Düşüncesinde 'Korku ve Titreme'
Felsefe2 gün Önce

Kierkegaard Düşüncesinde ‘Korku ve Titreme’

Kierkegaard Düşüncesinde ‘Korku ve Titreme’ Kierkegaard ve sistem olarak düşünce eleştirisinin temelini oluşturan varoluşçu felsefe alanında bilinen önemli bir filozoftur....

Nilgün Marmara: Şans Tanımamız Gereken Şair #17 Nilgün Marmara: Şans Tanımamız Gereken Şair #17
Biyografi2 gün Önce

Nilgün Marmara: Şans Tanımamız Gereken Şair #17

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Sabahattin Kudret Aksal yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Nilgün Marmara’yı tanıtacağız. Kendisi...

Doğa, Aşk ve Edebiyat Doğa, Aşk ve Edebiyat
Deneme3 gün Önce

Doğa, Aşk ve Edebiyat

Doğa, Aşk ve Edebiyat Gülümser mi bir ağaç insana, yaprağıyla birlikte? Gülümser! Sahteliğin olmadığını anlarsın, gerçek aşkın doğada olduğunu anlayıncaya...

Gülseren Budayıcıoğlu Kitapları | Okunması Gereken Kitaplar #2 Gülseren Budayıcıoğlu Kitapları | Okunması Gereken Kitaplar #2
Edebiyat4 gün Önce

Gülseren Budayıcıoğlu Kitapları | Okunması Gereken Kitaplar #2

Yazıya başlamadan önce Gülseren Budayıcıoğlu kitapları Madalyonun İçi (2004), Günahın Üç Rengi (2008), Hayata Dön (2011), Kral Kaybederse (2015), Kral...

Göğe Bakma Durağı Göğe Bakma Durağı
Blog4 gün Önce

Göğe Bakma Durağı

Göğe Bakma Durağı Şiirle az çok meşgul olanların dilinden düşmeyen bir şiirdir Rahmetli Turgut Uyar’ın ”Göğe Bakma Durağı” isimli şiiri....

''The Queen's Gambit'e'' Ne Kadar Hakimsin? ''The Queen's Gambit'e'' Ne Kadar Hakimsin?
Quiz&Test5 gün Önce

”The Queen’s Gambit’e” Ne Kadar Hakimsin?

”The Queen’s Gambit’e” Ne Kadar Hakimsin? The Queen’s Gambit, Walter Tevis’in 1983 tarihli aynı adlı romanına dayanan bir Amerikan dramatik...

Kaptanın Seyir Defteri: Kars Doğu Ekspresi Kaptanın Seyir Defteri: Kars Doğu Ekspresi
Blog5 gün Önce

Kaptanın Seyir Defteri: Kars Doğu Ekspresi

Kaptanın seyir defteri: (85 saat 3215 km) Kars’lı Doğu Ekspresi Sevgili seyir defteri, haftalardır uzun programlar sonrasında mürettebat katılım programı...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #23 WK Haftalık Genel Kültür Testi #23
Quiz&Test6 gün Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #23

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.  ...

E-Satranç E-Satranç
Teknoloji6 gün Önce

E-Satranç

E-Satranç E-satranç ya da “elektronik satranç” internet üzerinden oynanan satrançtır. Satranç internette popüler olarak “Lichess, Chess24 ve Chess.com” üzerinden oynanır....

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #20 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #20
Quiz&Test7 gün Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #20

Yazar Kitap Eşleştirme serimizin yirmincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir müptelaları, ille de...

Boğaziçi'nde Yaşanan Olaylar Hakkında Boğaziçi'nde Yaşanan Olaylar Hakkında
Gündem7 gün Önce

Boğaziçi’nde Yaşanan Olaylar Hakkında

Boğaziçi’nde Yaşanan Olaylar Hakkında Boğaziçi’nde yaşanan olaylardan önce, AB ve dünya üniversitelerinde rektör seçiminde nasıl bir işleyiş olduğuna kısaca değinelim....

İnsanın Babası İnsanın Babası
Blog1 hafta Önce

İnsanın Babası

İnsanın Babası… Uzun bi yoldayım şimdi , yoldayız daha doğrusu. Sen konuşmuyorsun ben ağlıyorum biraz biraz. Belli etmiyorum sorarsın söyleyemem...

Ahmet Erhan Kimdir? | Hüznün Şairi Ahmet Erhan’ın Hayatı Ve Eserleri Ahmet Erhan Kimdir? | Hüznün Şairi Ahmet Erhan’ın Hayatı Ve Eserleri
Biyografi1 hafta Önce

Ahmet Erhan Kimdir? | Hüznün Şairi Ahmet Erhan’ın Hayatı Ve Eserleri

Bu yazımızda sizlere Ahmet Erhan’ı tanıtacağız. Kendisi pek değerli şairlerimizden olmakla beraber, daha önce onun yani her yol ağzında kendine...

Tiflis Batum: Kaptanın Seyir Defteri Tiflis Batum: Kaptanın Seyir Defteri
Blog2 hafta Önce

Tiflis Batum: Kaptanın Seyir Defteri

Tiflis Batum: Kaptanın Seyir Defteri Kaptanın seyir defteri: (72 saat 3571 km) Yeni Başlayanlar için Tiflisi Batumi – Georgean Railway...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #23 WK Haftalık Genel Kültür Testi #23
Quiz&Test2 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #22

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız. Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın ve kültür seviyenizi ölçün.  ...