Bize Ulaş!

Arkeoloji

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Paylaşılma Tarihi :

,

İçerik: Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Seyir Defteri Frig Yolu

Gordion – Midas – Yazılıkaya – Frig Vadisi

Sevgili seyir defteri, bu hafta yaklaşık 3000 yıl önce, günümüzde Ankara, Afyonkarahisar, Eskişehir ve Kütahya il sınırlarının kapsadığı bölgede parlak bir medeniyet kurmuş olan Friglerin izlerini sürmeye çalıştık. Rotamızı önce Friglerin başkenti Gordion’a çevirdik. Yürüyüş parkuru toplam 506 km uzunluğundaki Frig yolu diğer yollara nazaran özellikle köpekleri konusunda çok ünlü. 3000 yıllık tarihi yolculuğa en kısa zamanda çıkmak için sabırsızlanıyoruz.

Gordion Kenti geniş bir ovaya kurulmuş, içerisinde yüzlerce Tümülüs’ün olduğu meşhur eşek kulaklı Midas’ın şehri.  Tabi Midas kadar babası Gordius da epey ünlü, hatta hakkında birçok mitolojik efsaneler oluşmuş. Büyük İskender’in Kılıçla kestiği düğümün yaratıcısı Gordius.  Bölgedeki en büyük Tümülüs’te bu iki kraldan birine aitmiş. En büyük Tümülüs büyük bir ihtişamla sizi karşılıyor. Yaklaşık 55 mt yükseklikte ve 300 metre çapında oluşturulmuş Tümülüs, girişinden itibaren 83 mt uzunluğunda Zonguldak maden işçilerin yaptığı bir tünelden giriliyor.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Neyse efendim Eşek kulaklı Midas’ı çocukluğumuzdan beri biliyoruz. Efsaneye göre Antik Yunan tanrılarından Apollon ve Pan bir müzik yarışmasına girmişler. Bizim Midas’da bu yarışmanın hakemi olmuş. Sonra Keçi bacaklı boynuzlu Pan’ı yarışmanın galibi ilanetmiş. Apollon buna sinirlenmiş tabi. Bu yunan tanrılarını anlamak mümkün değil aslında hep kıskançlık, çekememezlik ne kadar insansal kötü davranış varsa hepsi onlarda. Neyse efendim yarışma sonucuna sinirlenen Apollon, Midasın kulaklarını eşek kulağına çevirmiş.  Kral Midas kimseye söylememiş bu durumu, bir gün berberi saçlarını keserken görmüş, sırrı saklaması için Mİdas tembihlemiş, ama berber dayanamayıp bir kuyunun içerisine “Midas’ın kulakları eşek kulaklıları” diye fısıldamış. gel zaman git zaman kuyu üzerinde büyüyen Selvi ağaçlarının yapraklarına rüzgarın dokunmasıyla, sır tüm Friglere yayılmış.  Bu işin masalımsı kısmı, diğer bir teori ise Frigya bölgesindeki İstihbarat konusunda en etkin kralın Midas olduğu söylenmektedir.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Tümülüs içerisine açık ve kapalı tünel sistemi ile girilebiliyor. Zonguldak maden işçileri tarafından hazırlanan tünel içerine girerken ilk baktığım taşıyıcı kolon ve kirişler oldu. 300 metre çapında 55 mt yüksekliğindeki toprak yığınını yoğunluğu 1,82 gr/cm3 den hesaplarsanız ne kadar ağırlıkta bir Tümülüs olduğuna karar verip taşıyıcılar konusundaki hassasiyetimi anlarsınız.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Kral Midas’ın mezarının zamanında çam ardıç kütüklerinden yapmışlar. Mezar odasının çelik ile güçlendirilmesine rağmen 3000 yıllık ardıç ağaçlarının sağlam bir şekilde durması bizi şaşırttı. Oda içerisinde Kralın cesedini kaldırmışlar. Gerçekten kulaklarına bakıp çıkacaktık ama merakımızı başka maceralarımıza saklamamız gerekti.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Büyük Tümülüs’ün hemen karşınındaki Gordion Müzesi bahçesinde sizi mozaiklerden yapılmış Büyük İskender Figürü karşılıyor. Midas’ın babası Gordius düğümler konusunda iyi bir kralmış. Bir kördüğüm atmış ayrıca bu düğümü çözen asyanın sahibi olacak diye bir kehanet uydurmuş. Birçok kişi çözmeye çalışmış ama başaramamış. Bizim İskender bölgeye geldiğinde düğüm kehanetini duymuş. İskender bey düğümü çözmeye çalışmış ama başaramamış. Nasıl hırlı bir delikanlı. Sinirlenmiş, kılıcını çekmiş düğümü ikiye bölmüş. Böylece Perslere karşıda ciddi başarılar kazanan İskender Bey, 33 yaşında ateşli bir hastalıktan ölmüş. Bilgelerce İskender’in Gordion düğümünü çözmek yerine sabırsızca davranmasının cezası olarak yorumlanır.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Bu İskender Beyin kemikleri demek isterdim ama değilmiş. Gordion müzesinin içerisinde 3 tane mezar ile koydukları insan iskeletleri. Yok arkadaş önce alçıdan yapmışlardır edim ama kemik dokusuna ve kafatası ayrıntılarına detaylı baktığımda gerçek bir insan olduğuna kanaat getirdim. Frigler anladığım kadarıyla biraz evcimen bir halk. Dokumacılık, müzik, marangoz ve kil işlemeciliği konusunda kendilerini geliştirmişler. Kibele yani bereket tanrıçası en önemli tanrıları arasında. Birçok figürde onu işlemişler.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Başkent Gordion’dan başlayan Frig yolu 3 ana kol üzerinden Yazılı kayada buluşmaktadır. Geniş bir coğrafyaya ve adını verdikleri Frig vadisine yerleşmişler. Frig vadisi hem tarım hem de savunma amacıyla birçok stratejik noktaya sahip. Frigyanın Yönetsel merkezi Gordion iken Dini merkezi Frig vadisi ve Yazılıkaya çevresi olmuş. Hatta Roma ve Bizanslılarında bu bölgeye yerleşmesine neden olmuş.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig vadisinin verimli toprakları üzerinde Sakarya Nehrinin hemen kenarında en sevdiğim çaydanlığımla sohbet ettim. Frigler hakkında ne öğrendiysem anlattım. Beni çok sever. Hayran hayran bakışlarını kaçırmadan dinledi beni. Hatta Şirinlerin şapkasının Friglerden geldiğini duyunca çok şaşırdı.

Uçsuz bucaksız ufka kadar giden yollardan geçerken yol kenarlarında Ispanakgillerden bitkilerle karşılaştık. Önce Ispanak konusunda anlaşmıştık sedayla. Ama yakından görünce şeker pancarı tarlaları olduğunu anladık. 40 cm uzunlunda bir köke sahip bir tane şeker pancarını 10 dakikalık uğraş sonrasında topraktan çıkarabildim. Şeker ihtiyacımızı karşılamak amacıyla pancardan kestiğimiz dilimleri eme eme yolumuza devam ederiz diye.

Frigyanın Önemli dini merkezlerinden birisi de Yazılıkaya anıtı ve çevresindeki yerleşim yerleri. Döneminde rahiplerin kaldığı odacıklar inşa etmişler. Yazılı kayanın hemen yanında.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Muhteşem yazılı kaya. Volkanik tüflerden bir kayanın üzerine işlenmiş Frig yazısı. Sadece alt kısımda Kral Midas ve Tanrıça Metter sözcüklerini çözebilmişler. 50 yıldır Fransız profesör Dr. Cloude Brixhe çözmeye çalışıyormuş. Yazılı kayanın bir tapınma merkezi olduğunu tespit etmişler. Paganizmdeki Valhalaya ya da Uçmağa açılan kapı gibi inşa edilmiş. Bende bir arkadaşa bakıp çıkacağım diye kapıya fısıldadım ama açılmadı. Bir yerde bir hata yaptık sanırım.

Yazılıkaya’yı önden zorladık olmadı üstüne çıkalım, kapının üstünden atlarsak belki Uçmağa gidebiliriz dedik ama nafile mükemmel bir Frig vadisi dışında başka bir şey göremedik. Aslında asıl Uçmağın burası olduğuna karar verdik. Kendi Kibele’miz, kendi eşek kulağımız.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Bizde en çok hayal gücü var. ilk bakışta yok canım daha neler dedim. Sonra neden olmasın ki dedim. Kaya üzerinde kendiliğinden oluşmuş ayak izine benzer bir çukur hayal gücümüzü zorlamamıza neden oldu. Şu insanın örüntü tanıma yeteneği yok mu. Ne geliyorsa başımıza ondan geliyor zaten.

Frig vadisine hâkim bir tepe üzerine kurulmuş Yazılıkaya’nın tepesinden görünen mükemmel manzara. Bulutlar rüzgârın etkisiyle Kuzeye doğru yolculuğa çıkmışlar.

Bol rüzgârlı ve geniş bir vadiye hakim tepe üzerinden Geçmişe yolculuğumuzu tamamladık. Friglerde bu tepenin üstünde geçmiş uygarlıkları düşünerek yaşamlarına devam etmişler.

Yazılı kayanın ortasındaki oyukta Anadolu’nun bereket tanrıçası Kibele’nin figürlerinin olduğu tespit edilmiş. Artık Vadinin güçlü rüzgarı Yazılı kayayı yormaya başlamış. Tepesindeki çatlak aşağıya doğru iniyor ve kabartmaları, inceden inceye ufalanıyor.

Yazılıkaya’nın yarası gözle görülüyor. Bu muhteşem eser için bir takım restorasyon ve güçlendirme çalışmaları yapılmış. Anadolu, bağrında yaşayan birçok medeniyeti doğurmuş, beslemiş ve ölmelerine izin vermiş. Artık asıl Kibele olmuş.

Ağaçların volkanik tüfler üzerinde büyümeleri, inatçılıkları ve azimleri beni her zaman şaşırtmış ve hayran bırakmıştır.

Yine vadi içerinde onlarca mezar anıtı ve kale bulunmakta bunlardan birisi de Kız manastırı dedikleri özellikle Roma ve Bizans döneminde Vadiye hâkim bir tepe üzerine kurulan manastır. Bizim evimizin Kibele’si de manastır içerindeki denetleme faaliyetlerini tamamladı.

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig Yolu: Kaptanın Seyir Defteri

Frig yolunun en önemli durak noktası Yazılıkaya. Görebilen gözler için buram buram tarih kokuyor. Önümüzdeki dönemdeki planlarımız arasına soktuğumuz Frig yolunun en güzel fotoğrafıdır bu. Çünkü uzun yol yürüyüşçüleri bilirler ki, her yeni tabelada yeni bir insan olursunuz, artık ilk yürüyüşe başladığınız insan değilsinizdir.

14.10.2017

Deniz Badem

Arkeoloji yazılarımıza ulaşmak için tıklayınız.

Twitter Hesabımıza ulaşmak için tıklayınız.

Bu içerik 4788 kez okunmuştur

2 Yorum

2 Comments

  1. Pingback: Aiskhylos’un Zincire Vurulmuş Prometheus’u » WİKİKÜLTÜR

  2. Pingback: Erdemli Ve Mutlu Bir Hayat Mümkün Mü?  » WİKİKÜLTÜR

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Kısa Süreli İndirim

Son Yazılar

Genel Müzik Testi #2 Genel Müzik Testi #2
Müzik2 saat Önce

Genel Müzik Testi #2

Wikikültür Genel Müzik Testi ile sizlerleyiz! Her konudan müzik soruları için bağlantıya tıklayın ve müzik bilginizi ölçün.   Genel kültür...

8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek… 8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek…
Blog6 saat Önce

8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek…

8 Mart – Güçlü “Bir” Kadınla Evlenmek…   Ben güçlü “iki” kadınla evlendim ve hiç pişman değilim. Genelde dünyada, özellikle...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #25 WK Haftalık Genel Kültür Testi #25
Quiz&Test1 gün Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #25

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına... Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına...
Edebiyat1 gün Önce

Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına…

Topraktaki Bir Oyuktan Orta Çağ Krallıklarına…   “Topraktaki bir oyukta bir hobbit yaşardı”   J.R.R. Tolkien sinemaya da uyarlanan “Hobbit’...

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #22 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #22
Quiz&Test2 gün Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #22

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi ikincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

İnsan Kadar Korkutucu Olmak İnsan Kadar Korkutucu Olmak
Deneme2 gün Önce

İnsan Kadar Korkutucu Olmak

İnsan Kadar Korkutucu Olmak Birkaç gün önce yeni bir şeye başladım. Şey de ne? Yeni bir yaşam, yeni bir aşk...

Meryem Meryem
Deneme3 gün Önce

Meryem

MERYEM Büronun kapısının tıklatıldığını duyar gibi oldum. On saniye sonra tekrar iki kez tıklatıldığında ancak emin olabildim. “Buyurun!” diyerek kapıyı...

Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi
Sosyoloji4 gün Önce

Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi

Ekofeminist Perspektifte Kadın-Doğa İlişkisi Feminizm, çeşitli alanlarda kadınların durduğu yeri anlamlandırmak ve haklı talepleri gerçekleştirmeleri için zemin oluşturmaktadır. Feminist düşünce,...

Fazıl Hüsnü Dağlarca: Şans Tanımamız Gereken Şair #18 Fazıl Hüsnü Dağlarca: Şans Tanımamız Gereken Şair #18
Biyografi4 gün Önce

Fazıl Hüsnü Dağlarca: Şans Tanımamız Gereken Şair #18

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Nilgün Marmara yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı tanıtacağız. Kendisi...

Yürümeye Övgü Yürümeye Övgü
Deneme5 gün Önce

Yürümeye Övgü

Yürümeye Övgü ”Niçin bu kadar iyi yürüyüşçüyüm?” diye kendi kendine soran Batı dünyasının en büyük filozoflarından biri sayılan Nietzsche, kendi...

Henri Matisse ve The Desert: Harmony in Red Henri Matisse ve The Desert: Harmony in Red
Kültür&Sanat5 gün Önce

Henri Matisse ve The Desert: Harmony in Red

Henry Matisse ve The Desert: Harmony in Red “Yaratıcılık, cesaret ister” sözünün sahibi, 20.yy ressamlarından Henri Matisse kimdir? Henri Matisse,...

Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk
Müzik6 gün Önce

Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk

Barış Kocatürk Röportajı | 16 Soruda Barış Kocatürk Wikikültür için röportaj veren Barış Kocatürk’e çok teşekkür ederiz. SORU 1) Merhaba;...

Arka Sokaklar'a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar testi Arka Sokaklar'a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar testi
Quiz&Test1 hafta Önce

Arka Sokaklar’a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar Testi

Arka Sokaklar’a Ne kadar Hâkimsin? Arka Sokaklar Testi Arka Sokaklar, Türkiye’nin en uzun soluklu dizilerinden birisi olma özelliğine sahip olmasıyla...

Sylvia Von Harden Portresi: Bir Otto Dix Şaheseri Sylvia Von Harden Portresi: Bir Otto Dix Şaheseri
Kültür&Sanat1 hafta Önce

Sylvia Von Harden Portresi: Bir Otto Dix Şaheseri

Bu yazımda sizlere Otto Dix ve onun en önemli eserlerinden olan Sylvia Von Harden portresinden bahsetmek istiyorum. Tablodan önce Otto...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #25 WK Haftalık Genel Kültür Testi #25
Quiz&Test1 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #24

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #21 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #21
Quiz&Test1 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #21

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi birincisi ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

Kripto Para Kazanmaya Başla