Bize Ulaş!

Felsefe

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Paylaşılma Tarihi :

,

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

 

Yüzyıllardır süre tartışmaların biri de; güzelliğin ne olduğu ve algılanması üzerinedir. A. Schopenhauer’da bu konuda düşünmüş ve eser ortaya koymuş bir düşünürdür. Onun düşüncesine göre; güzel olanın ne olduğu ve güzeli kavrayışımız, güzellik algımızı tarif etmemizde önemli rol oynar. Bu konuya dair derinlikli düşüncelerini ‘Güzelliğin Metafiziği’ adlı eserde dile getirmektedir. Esas meselesinin, bizim yani sujenin herhangi bir obje ile ilişki içinde değilken de bizi tatmin eden bir şey olup olmadığını araştırmak olmuştur.

Hemen hemen herkes; kişisel algısında, var olan bir şeyin bizim irademiz aracılığıyla hedeflerimiz doğrultusunda gerçekleşebileceğini söyler. Dolayısıyla bizi etkilemeyen ve irademizle herhangi bir ilişki içinde olmayan şeyler hazza dair bir nitelik taşımaz ve güzellik arayışımız etkilenmez. Fakat güzelliğin kendisi bizim hedeflerimiz ve irademiz dışında da varoluşunu gerçeklik olarak sürdürmeye devam eder.

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzellik kavrayışımız ve dolayısıyla algımız, bizim onu bilen özne olarak irademizde bilinçten bütünüyle yok olmasıyla mümkün olur. Bu durum aynı şekilde Platon’un idealar dünyasını kavrayan suje için de geçerli olan, iradeden bağımsız bilen özne tanımıyla yakından ilişkilidir. İşte tam da güzel anlayışımızda bizi tatmine ve hazza götüren bu bilinç durumudur.  Sujenin yani bilen öznenin bilinçten bağımsız olarak hazzı ve güzelliği yaşaması, tasarım gücünün iradeyi serbest bırakmasıyla yani sezgiselliği aracılığıyla da gerçekleşebileceği kavranılabilir. İradenin kendisi sezgisel kavrayışa kendini ne kadar teslim ederse, bilen öznenin saf olarak tasarım gücü ortaya çıkacaktır.  Bu tasarım aynı zamanda güzelliği anlamamız ve ona dair bir algı oluşturmamıza da zemin hazırlamaktadır.

Bilen öznenin güzellik kavrayışı bu noktada zaman ve mekandan bağımsız değildir. Çünkü nedensellik içerisinde belirlenmiş nesneler ancak zaman ve mekan aracılığıyla özneyle ilişki kurabilmektedir. Güzellik, biz sujenin zamandan ve mekandan dolaylı olarak kendisinden anlam yaratmamızı destekler niteliktedir. Dolayısıyla, bilincimizde gerçekleşen algımızın tamamı nesnel dünyanın zamana ve mekana bağlı tezahürüdür.

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Bilmeyi arzulayan ve hazza yönelen varlıklar olarak dünyayı, bütünüyle nesnel bir tarzda ancak ona ait olduğumuzu bilmediğimizde kavrarız. Ne kadar fazla dış dünyanın bilincinde ve ne kadar az kendi bilincimizde isek her şey gözümüze o kadar güzel görünür. Bizler bir resimde veya bir şehirde seyrettiğimiz şeyin, irademiz aracılığıyla her türlü ilişki ihtimalinin olmadığı duruma işaret ettiğini biliriz. Çünkü o şey, kendi başına bilgi için vardır. Doğrudan ve sadece bilgiye hitap eder. Bizler nesneler dünyasını bilinç ve sezgi düzeyinde kavramaya çalışan varlıklarız. İrademizin izin verdiği ölçüde tasarladığımız ve yansımaların bu tasarıma uyduğu bir güzellik algısı taşımaktayız. Bilincimiz aracılığıyla bu algıyı kendimize teslim ederek gerçekliğinin tatminini yaşamaktayız.

Sonuç olarak, var olan bilincimiz kendisi bütünüyle kaybolmadan saf iradesiz bilgi edinmemiz mümkün değildir. Böylelikle güzellik aslında bilincimizi aşan ve ancak yüksek sezgisel gücümüzle algıladığımız şeydir. Bizler, dış dünyayı ancak tam anlamıyla ona ait olmadığımızı düşündüğümüz onu bilincimiz dışında duyumsayabildiğimiz ölçüde kavrayabiliriz. Ne kadar az kendimizin bilincinde olursak nesneler o suretle bize daha güzel görünür. Böylelikle güzellik algımız ve tasarımımız, kendimizi bilincimizden ve iradeden ne kadar geri çekebildiğimizle yakından ilişkilidir.

 

KAYNAKÇA

 

Arthur Schopenhauer, ‘Güzelin Metafiziği’, çev.Ahmet Aydoğan, Say Yay. 2013.

 

Ecem Aksungur’un önceki yazısına ulaşmak için tıklayınız.

Bizi Twitter’dan takip etmek için tıklayınız.

Bu içerik 1801 kez okunmuştur

1 yorum

1 yorum

  1. Pingback: İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir? » WİKİKÜLTÜR

Bir Cevap Yazın

Ekibimize Katıl!

yazar

Kısa Süreli İndirim

Son Yazılar

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar
Blog11 saat Önce

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar

Penceremin Perdesini Havalandıran Rüzgar Ruzigar ya da ruzgar Farsça’dan dilimize geçen benim meftunu olduğum kelimelerden birisi. Eski Türkçe’de yil –...

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir? İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?
Sosyoloji3 gün Önce

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?

İçinde Yaşadığımız Kültür Nedir?   Kültür kavramı, kelime kökeni olarak çok eski zamana dayanır. Etimolojik olarak, Latince ‘cultura’ sözcüğünden türemiştir....

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24
Quiz&Test6 gün Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #24

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi dördüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

mühendislik nedir mühendislik nedir
Bilim1 hafta Önce

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları | Mühendislik Maaşları

Mühendislik Nedir? Mühendislik Dalları Mühendis kelimesi arapça kökenli bir kelimdedir ve hendese kökünden gelir hendese kelimesi ise “arazi ölçme, geometri” anlamlarına gelir....

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test1 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü
Felsefe1 hafta Önce

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü

Güzelliğe Dair Algımız ve Anlam Bütünlüğü   Yüzyıllardır süre tartışmaların biri de; güzelliğin ne olduğu ve algılanması üzerinedir. A. Schopenhauer’da...

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20 Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20
Biyografi2 hafta Önce

Can Yücel: Şans Tanımamız Gereken Şair #20

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ece Ayhan yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Can Yücel’i tanıtacağız. Kendisi pek...

Elon Musk Kariyeri Elon Musk Kariyeri
Teknoloji2 hafta Önce

Elon Musk Kariyeri

Elon Musk Kariyeri Giriş: Merhabalar, bugünkü yazımızda sizlere dünyanın en zengin adamı olan Elon Musk’ın kariyerine değineceğim. Elon Musk, dünyada...

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23 Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23
Quiz&Test2 hafta Önce

Haftalık Yazar Kitap Eşleştirme Testi #23

Yazar Kitap Eşleştirme Testi serimizin yirmi üçüncüsü ile karşınızdayız. 10 eserin gerçek sahibini bulabilecek misin? Edebiyat severler, kitap kurtları, şiir...

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir
Müzik2 hafta Önce

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir

Ufuk Beydemir Röportajı | 15 Soruda Ufuk Beydemir Wikikültür için röportaj veren Ufuk Beydemir’e çok teşekkür ederiz. SORU 1) Merhaba;...

WK Haftalık Genel Kültür Testi #27 WK Haftalık Genel Kültür Testi #27
Quiz&Test2 hafta Önce

WK Haftalık Genel Kültür Testi #26

Haftalık Genel Kültür Testi ile tekrardan karşınızdayız.10 sorunun doğru cevabını bulabilecek misin? Her konudan genel kültür soruları için bağlantıya tıklayın...

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız? “Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?
Deneme2 hafta Önce

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?

“Post Truth” – Hakikat Sonrası Dünyada Mavi Hapı Mı, Yoksa Kırmızı Hapı Mı Alacaksınız?   Post Truth “Gerçek Sonrası” Politikalar...

Susmak Susmak
Edebiyat2 hafta Önce

Susmak

Susmak Saçlarını taramış mıydı? Sakallarını düzeltmiş ve bıyıklarının ucunu almış mıydı? Ha evet kaşlarının ortasında da tüyler çıkardı. Acaba berbere...

'Biz' Kimin Yabancısıyız ? 'Biz' Kimin Yabancısıyız ?
Felsefe3 hafta Önce

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?

‘Biz’ Kimin Yabancısıyız ?   Bizler, sürdürdüğümüz hayat içerisinde kendimizi bulmaya çalışmışızdır. Aynı zamanda hayata dair de anlam arayışımızı sürdürmüşüzdür....

Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19 Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19
Biyografi3 hafta Önce

Ece Ayhan: Şans Tanımamız Gereken Şair #19

Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Fazıl Hüsnü Dağlarca yer almıştı. Bu yazımızda ise sizlere Ece Ayhan’ı tanıtacağız. Kendisi...

İskender Aydın'ın İki Yazısı İskender Aydın'ın İki Yazısı
Deneme3 hafta Önce

İskender Aydın’ın İki Yazısı

İskender Aydın’ın İki Yazısı   Cehennemi yaratan bizleriz. Modern yasalar karşısında, evrenin yasaları vardır. Hayatımıza uygulandığı zaman bu yasalar; insanoğlu;...