Eski Sağcı Olmak

Eski Sağcı Olmak

1989 yılı ve takip eden dönemde “Eski Solcu Olmak” diye bir kavram vardı. Berlin duvarı yıkılmış, Sovyetler Birliği’nin sol ideoloji ile şekillendirdiği ekonomi sistemi iflas etmişti. Zafer kesinlikle Batı Bloğunun (Özgür Dünyanın, Kapitalizmin vs.. vs..) idi. “Eski Solcu” olmak sadece eskiden beri solcu olmak anlamına gelmiyor, ideolojisini kaybetmiş olmak, artık solcu da olamamak anlamlarını da kısmen içeriyordu.

Dünyada “sol” açısından çok sorunlu bir dönemdi. Kapitalizmin zaferi çok kesindi, solun klasik kavramlarının hiçbirinin artık bir değerinin kalmadığı yeni bir çağa giriliyormuş hissi ortama gittikçe hakim oluyordu. O ölçüde ki, Francis Fukuyama çok ses getiren “Tarihin Sonu” adlı makalesini o sene yayınlıyordu. Günün yıldızları tabii ki Reagan, Thatcher ve bizde de Özal’dı.
1982 yılındaki anayasa oylamasında keyifle %90’ın içinde yer almış, 83 ve 87 yıllarında da Özal’a oy vermiş biri olarak ana akıntıyla gayet paralel akıp gidiyordum. Hatta 84 yılında başladığım iş hayatımda Özal’ın gururla söylediği “ellerinde çantaları ile dünyaya dağılmış genç ihracatçılardan biriydim. O günlerde Sovyetlerin hem ekonomisine hem de politik yapısına ağır eleştiriler getiriyordum.

Aradan otuz yıldan fazla bir süre geçtikten sonra dönüp geriye baktığımda bazı ilginç gözlemlerim oluyor; Örneğin, Sovyetlerin ekonomik sistemi ile ilgili o günlerde yaptığım tüm ayrıntılı eleştirilere bugün hala katıldığımı fark ediyorum. Orada hiçbir değişiklik olmamış. İnsan hakları ile ilgili yaptığım eleştiriler de yerli yerinde duruyor. Oralarda da bir arıza çıkmamış. Ancak… Kapitalist sistemden beklentilerim konusunda ise muhteşem bir hayal kırıklığı kendini gösteriyor. Çünkü şimdilerde, 1989 yılına gelene kadar insanlığın tarihte hiçbir zaman göremediği bir refahı yaratan kapitalist düzenin “zaferini” kazandıktan ve “düşman tarafın” dengeleyici unsurlarından kurtulduktan sonra hızla bir canavara dönüşmüş olduğunu görüyorum.

Eski Sağcı Olmak
Eski Sağcı Olmak

Öyle bir canavar ki, sadece emperyalist ülkeler, 19. yy’da olduğu gibi fakir halkları sömürmekle kalmıyor; düzen kimi nerede yakalarsa orada “seviyor”. Olay sadece bizde tüm vahşeti ile yaşanmıyor; Büyük ilaç şirketleri, büyük gıda tröstleri insanları kanının son damlasına kadar kullanılacak birer ekonomik kaynak olarak görüyorlar, petrol şirketlerinin ve silah sanayinin politik etkilerini saymıyorum bile. Tüketimin kutsallaştırıldığı, hayata anlam katan tüm eski değerlerin birer birer ayaklar altına alındığı bir çağa doğru gidiyoruz (aslında yolu da epey kolayladık!). Türkiye’nin bu süreci çok daha kötü yaşıyor olması dünyadaki genel gidişatın kötülüğünü hafifletmiyor. Çevremizde çok berbat işler dönüyor.

Dünyanın bu ahvalinden, aynı 1989 yılındaki “eski solcuların” yaşadığı gibi derin bir hayal kırıklığını yaşıyorum. Bu duyguyu tanımlayabilecek en iyi sıfatın ise “eski sağcı” olabileceğini düşünüyorum.
Günümüzün “solu” artık 1989 yılındaki dünyada yaşamıyor. 1800’lü yıllara bazı açılardan benzeyen, tüm ülkelerin (Küba ve Kuzey Kore herhalde listeye konmayabilir) aynı kapitalist ideolojiyi iyi kötü uygulamaya çalıştığı (19. yy’da olduğu gibi) bir dünyadayız artık ve kapitalist sistem çok fazla yeni sorun ortaya çıkardı. Dolayısıyla, bu yeni sorunlara karşı sol ideolojinin (ya da adına artık ne denecekse onun) üzerinde düşünmesi ve çözümler getirmesi gerektiren çok fazla konu (malzeme) birikti. Kısacası “tarih bitmedi” ve yeni tarihin üretilmesi gerekiyor.

(*) Bu yazıda “sağcı” tanımlaması, batılı anlamıyla kullanılmıştır ve üretim araçlarının tamamen özel sektörün elinde olmasını, devletin küçülerek iş hayatına hiçbir şekilde karışmamasını öneren ideolojiyi kast etmektedir.

10.12.2020

Haldun Aydıngün

 

 

Haldun Aydıngün’ün yazılarına ulaşmak için tıklayınız. 

Bizi Twitter’da takip etmek için tıklayınız.

Tavsiye İçerik

https://wikikultur.com/2020/12/10/epikuros-kimdir-hedonizm-nedir/


Haldun Aydıngün

Haldun Aydıngün

Mühendis, arkeolog (Dr), yazar (19 yayınlanmış kitap), fotoğrafçı, dağcı, ultra maratoncu
https://wikikultur.com/


Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published.