Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Şans Tanımamız Gerekenler listesinde artık şairlerimizde var. Biliyorsunuz ki Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin son yazısında Ülkü Tamer yer almıştı. Şans Tanımamız Gereken Şair listemizin sıradaki şairi ise Melih Cevdet Anday. Şiir severlerin, yeni bir soluk arayan insanların mutlaka okuması ve dinlemesi gereken şairlerden birisidir. Onun şiirlerinde kendimizi bulabiliriz.

Melih Cevdet Anday, ismi bile insana ayrı bir hava yaşattırıyor çok büyük ve çok değerli bir isim sayısız eser sayısız çeviri ve daha niceleri bu isimde toplanmış. Şiirlerin duygusal değil de akılcı şairidir Melih Cevdet Anday, bu durumlar şiirler için çok zor durumdur. Düşünsenize şiir yazıyorsunuz ama duygusallık ikinci planda, gerçekten zor iş.

Fransız Devrimi Nedir? Fransız Devrimi Nasıl ve Ne Zaman Başlamıştır?

Melih Cevdet Anday, 13 Mart 1915 de İstanbul’da dünyaya gelmiştir.

Çocukluk yılları Kadıköy’de geçen Anday, lise eğitimi için Ankara’ya gitmiş ve burada Garip akımının bir diğer savunuları olan Orhan Veli Kanık ve Oktay Rıfat gibi isimler ile tanışmıştır. Benim için bu değerli üç şairimiz Türk şiirinin en güçlü isimleridir.

Lise mezuniyetinden sonra hukuk eğitimi almaya başlayan Melih Cevdet Anday, Devlet Demiryolları’ndaki görevinden ötürü eğitimini yarıda bırakmıştır. 1936’da Varlık Dergisinde Ukde adını verdiği şiirini yayımladı ve devamında Ses, Yaprak, Yeditepe, Papirüs, Yeni Ufuklar, Yeni Dergi, Soyut, Ataç, Dönem, Yön gibi dergilerde de aynı şiiri yayınlanmıştır. Garip hareketine bağlı olarak verdiği eserlerde uyak ile ölçü kaygısı olmadan eser vermeye devam etmiş, duygu anlayışı ile diğer iki önemli garip akımı öncüsü olan Orhan Veli ve Oktay Rıfat’tan ayrılmıştır. Ve bu olayda zamanla Garip akımından uzaklaştırmıştır.

Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9
Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Çok Güzel Şey

Yaşamak güzel şey doğrusu
Üstelik hava da güzelse
Hele gücün kuvvetin yerindeyse
Elin ekmek tutmuşsa bir de
Hele tertemizse gönlün
Hele kar gibiyse alnın
Yani kendinden korkmuyorsan
Kimseden korkmuyorsan dünyada
Dostuna güveniyorsan
İyi günler bekliyorsan hele
İyi günlere inanıyorsan
Üstelik hava da güzelse
Yaşamak güzel şey
Çok güzel şey doğrusu.

Melih Cevdet Anday’ın en sevdiğim özelliği 1950’li yıllardan itibaren şiirlerini romantik ögelerden kurtartıp daha çok sosyal sorunlara dayandırmıştır.  Şiirlerini simge ve imge ile bol bol zenginleştirmiştir.

Çeşitli gazetelerde editörlükte yapan Anday şiirin yanı sıra; tiyatro, deneme ve roman alanında çeşitli eserler vermiştir hatta 1955 yıllarında Yunan Mitolojisine merak salan şair şiirlerinde mitolojik unsurlara da yer vermiştir.

Hasret Gültekin: Şans Tanımanız Gereken Sanatçı #16

Paris’te UNESCO Genel Merkezi Kültür Müşaviri olarak görev aldı.

Hasan Ali Yücel’in tavsiyesiyle Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğüne memur olarak atanan Anday, 1942’den itibaren Ankara’da Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlüğünde danışmanlık, Ankara İl Halk Kütüphanesi’nde memurluk ve çevirmenlik yaptı. Daha sonra İstanbul’a yerleşen Anday, 1953-1954’te “Akşam” gazetesinde sayfa sekreteri olarak çalıştı ve gazetenin sanat-edebiyat sayfasını hazırladı. Başarılı yazar, 1958-1964 yıllarında Tercüman, Büyük Gazete ve Cumhuriyet gazetelerinde yazılarını kaleme aldı. İstanbul Belediye Konservatuvarı Tiyatro Bölümü fonetik-diksiyon öğretmenliğine 1954’te başlayan Anday, 1977’de emekli oldu. Melih Cevdet Anday, 1964-1969 yıllarında TRT Yönetim Kurulu üyeliğinde bulunurken, 1979’da ise UNESCO Genel Merkezi Kültür Müşaviri olarak Paris’e gitti.

Solunum ve böbrek yetmezliği tanısıyla Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi’ne kaldırılan Melih Cevdet Anday, 28 Kasım 2002’de 87 yaşındayken öldü. Büyükada mezarlığında toprağa verildi. Geçtiğimiz hafta ölüm yıldönümü olan şair arkasında sayısız eser ve sayısız kendisine hayran insan bıraktı.

Yaz Sonu Şiirleri

Dün gece yağmur yağdı kente,
Sonra sabah, güneşte ayıklanmış,
Bir kahvede düşünüyorum,
Sen geleceksin ya, dalgınlık
Kopuverdi bir daldan, sallanarak
Geçen bayrak açmış bir bulut,
Sonra ikindi ve akşam, bakarsın,
Uyurken bir daha o yağmur

Eserleri

Şiirleri

  • Garip (1941, Orhan Veli ve Oktay Rifat’la birlikte)
  • Rahatı Kaçan Ağaç (Ölmez Eserler, 1946)
  • Telgrafhane (Yeditepe, 1952)
  • Yan yana (Yeditepe, 1956)
  • Kolları Bağlı Odysseus (Yeditepe, 1962)
  • Göçebe Denizin Üstünde (Cem, 1970)
  • Teknenin Ölümü (Sander, 1975)
  • Sözcükler (İş Bankası, 1978, toplu şiirler)
  • Ölümsüzlük Ardında Gılgamış (Ada, 1981)
  • Tanıdık Dünya (Adam, 1984)
  • Güneşte (Adam, 1989)
  • Yağmurun Altında (Adam, 1995)
  • Sözcükler (Everest Yayınları, 2007, Bütün Şiirleri)

Mitolojik Hikaye: Persephone ve Hades Hikayesi

Şiir Çevirileri

  • Annabel Lee – Edgar Allan Poe
  • Atlının Türküsü – Federico Garcia Lorca
  • Ben de – Langston Hughes
  • Bir Zenci Kızın Türküsü – Langston Hughes
  • Çayhane – Ezra Pound
  • Gece. Şehir Uyumuş. – Aleksandr Blok
  • Hürriyet – Paul Éluard
  • Kanun – Wystan Hugh Auden
  • Pan Öldü – Ezra Pound
  • Şiir Sanatı – Paul Verlaine

Romanları

  • Zifaftan Önce (1957 – Murat Tek adıyla)
  • Yağmurlu Sokak (1959 – Murat Tek adıyla)
  • Dullar Çıkmazı (1962 – Murat Tek adıyla)
  • Bir Gecede Üç Erkek (Murat Tek adıyla)
  • Aylaklar (Remzi, 1965)
  • Gizli Emir (Bilgi, 1970)
  • İsa’nın Güncesi (Hürriyet, 1974)
  • Raziye (Altın, 1975)
  • Meryem Gibi (Simavi, 1991)
  • Birbirimizi Anlayamayız (Simavi, 1992)
Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9
Melih Cevdet Anday: Şans Tanımamız Gereken Şair #9

Roman Çevirisi

  • Buz Sarayı (1973 – Tarjei Vesaas)
  • Ölü Canlar (1982 – Gogol)
  • Babalar ve Oğullar (1983 – Turgenyev)

Deneme ve Diğerleri

  • Doğu, Batı (Ataç, 1961)
  • İngiliz Edebiyatından Denemeler (Oluş,1964)
  • Konuşarak (Dönem, 1964)
  • Gelişen Komedya (Çan, 1965)
  • Sovyet Rusya (Gerçek, 1965)
  • Yeni Tanrılar (Çağdaş, 1974)
  • Sosyalist Bir Dünya (Çağdaş, 1975)
  • Dilimiz Üstüne Konuşmalar (TDK, 1975)
  • Maddecilik ve Ülkücülük (Sander, 1977)
  • Anadolu’da ve Sosyalist Ülkelerde (Çağdaş, 1977)
  • Yasak (Çağdaş, 1978)
  • Paris Yazıları (Adam, 1982)
  • Açıklığa Doğru (Adam, 1984)
  • Akan Zaman, Duran Zaman (Adam, 1984)
  • Sevişmenin Güdüklüğü ve Yüceliği (Çağdaş, 1990)
  • Yiten Söz (Adam, 1992)
  • Aldanma ki (Remzi, 1992)
  • Geleceği Yaşamak (Adam, 1994)
  • İmge Ormanları (Adam, 1994)

Şiir Üzerine Yazılar

  • Anlamın Anlamı
  • Çağlar Geçiyor
  • Şiir Üzerine
  • Şiirin Vazgeçilmez Üç Dönemi
  • Şiirin Anlamı
  • Uzun Şiir – Kısa Şiir
  • Yarın Düşüncesi

Tiyatro Oyunları

  • İçerdekiler (1965)
  • Mikadonun Çöpleri (1967)
  • Yarın Başka Koruda
  • Dikkat Köpek Var
  • Ölüler Konuşmak İster
  • Müfettişler (1972)
  • Ölümsüzler (1984)

 

Ödülleri

  1. 1970 TRT Roman Armağanı (Gizli Emir ile)
  2. 1973 TDK Çeviri Ödülü (Buz Sarayı ile)
  3. 1976 Yeditepe Şiir Armağanı (Teknenin Ölümü ile)
  4. 1978 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Sözcükler ile)
  5. 1981 İş Bankası Büyük Ödülü (Ölümsüzlük Ardında Gılgamış ile)
  6. 1984 Enka Sanat Ödülleri (Mansiyon – Ölümsüzler ile)
  7. 1991 TÜYAP Onur Ödülü
  8. 2000 Aydın Doğan Vakfı Şiir Ödülü

 

Kendisine, hayatımıza kattığı güzel şiirler, acılarımıza katıldığı ortaklığı ve yüreğimizi bir nebze hafifletebildiği için wikikültür ailesi olarak teşekkür ediyoruz. Kendisini iç rahatlığı ile başkalarına tavsiye edebilmenin mutluluğu içindeyiz. Yeni bir Şans Tanımanız Gereken Şairler yazımızda görüşmek dileğiyle, esen kalın, sevgilerle…

Bizi Twitter’dan takip etmek için tıklayınız.

Tavsiye İçerik

https://wikikultur.com/2020/11/29/steam-odulleri-2020/


Can Çevik

Can Çevik

Sanatın birleştirici gücüne inanan hissedip yazan ve ömrünün sonuna kadar yazmaya devam edecek biri...
https://wikikultur.com/


Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published.